Szanowny Panie Prezydencie,
zwracamy się z apelem o zawetowanie ustawy włączającej Rzeczpospolitą Polską do systemu zadłużenia SAFE. Sprawa ta dotyczy nie tylko kwestii finansowych, lecz samej istoty suwerenności państwa i konstytucyjnych granic integracji europejskiej.
Art. 90 Konstytucji RP dopuszcza przekazanie kompetencji organizacji międzynarodowej wyłącznie w określonym zakresie i pod warunkiem zachowania suwerenności. Integracja europejska nie może prowadzić do przekazania kompetencji składających się na istotę suwerenności państwa. Do takich kompetencji należy władza nad armią oraz decydowanie o bezpieczeństwie narodowym. Tymczasem mechanizm SAFE, powiązany z systemem warunkowości, w praktyce uzależnia finansowanie obszaru obronności od decyzji Komisji Europejskiej i Rady UE. Jest to sprzeczne zarówno z Konstytucją RP, jak i z Traktatem o Unii Europejskiej, który stanowi, że bezpieczeństwo narodowe pozostaje w zakresie wyłącznej odpowiedzialności państw członkowskich. Jest to przede wszystkim jednak sprzeczne z polskim interesem narodowym.
Art. 26 Konstytucji wyraźnie stanowi, że Siły Zbrojne podlegają demokratycznej kontroli. Oznacza to kontrolę sprawowaną przez organy wyłonione przez Naród, a nie przez instytucje unijne. Uzależnienie finansowania armii od decyzji Komisji Europejskiej stwarza realne ryzyko politycznej presji, w tym ingerencji w proces wyborczy. Mechanizm warunkowości może uzależnić wypłatę środków w przyszłości od politycznych decyzji Komisji Europejskiej, co już miało miejsce w przeszłości przy środkach z Krajowego Planu Odbudowy. Państwo nie może godzić się na sytuację, w której spłata zadłużenia jest obowiązkowa, lecz wypłata środków zależy od uznaniowych decyzji organów zewnętrznych.
Dodatkowe wątpliwości budzi tryb procedowania ustawy, przepychanej przez Sejm w szybkim tempie, bez realnej debaty i rzetelnej analizy skutków. Tymczasem mówimy o poważnym i dużym zadłużeniu naszego kraju, na okres 45 lat. Pożyczka SAFE ma być także denominowana w euro, co naraża Polskę na poważne ryzyko kursowe w przypadku osłabienia złotego. Co więcej, polski plan wydatkowania środków nie został jeszcze zatwierdzony przez Radę UE, a termin na samodzielne zakupy jest skrajnie krótki. Oznacza to, że Polska zobowiązuje się do spłaty zobowiązań, nie mając pewności, czy i na jakich warunkach będzie mogła wykorzystać środki.
Panie Prezydencie, w tej sprawie chodzi o zachowanie konstytucyjnej zasady suwerenności, demokratycznej kontroli nad Siłami Zbrojnymi oraz ochronę procesu wyborczego przed zewnętrzną ingerencją. Zwracamy się do Pana o skorzystanie z prerogatywy weta i powstrzymanie wejścia w życie ustawy, która w naszej ocenie narusza fundamenty ustrojowe Rzeczypospolitej Polskiej.
Z wyrazami szacunku,
Polacy
