Holy Canons Related to Ecumenism

On Praying with Heretics

Canon XLV of the Holy Apostles

"Let any Bishop, or Presbyter, or deacon that merely joins in prayer with heretics be suspended, but if he had permitted them to perform any service as Clergymen, let him be deposed."

Canon LXV of the Holy Apostles:

"If any clergymen, or laymen, enter a synagogue of Jews, or of heretics, to pray, let him be both deposed and excommunicated."

Interpretation by Saint Nikodemos

The present Canon reckons it a great sin for a Christian to enter a synagogue of Jews or of heretics in order to pray. “For what portion hath a believer with an infidel?” (II Cor. 6:15), according to the divine Apostle. For if the Jews themselves are violating the Law by going into their synagogues and offering sacrifices, in view of the fact that the offering of sacrifices anywhere outside of Jerusalem is forbidden, according to the Law (as is attested by divine St. Justin in his dialogue with Tryphon, and by Sozomenus in his Ecclesiastical History, Book 5, ch. 21, and by St. Chrysostom in his second discourse against the Jews), how much more is not that Christian violating the law who prays along with the crucifiers of Christ? Moreover, it is also to be emphasized that any church of heretics, or any religious meeting of theirs, ought not to be honored or attended, but rather ought to be despised and rejected, on the ground that they believe things contrary to the beliefs of Orthodox Christians. Hence it is that the present Canon ordains that if any clergyman or layman enters the synagogue of the Jews or that of heretics for the sake of prayer, the clergyman shall be deposed from office and at the same time be excommunicated on the ground that he has committed a great sin, but as for the layman he is to be excommunicated only, since, inasmuch as he is a layman, he has sinned to a less degree than has the clergyman, in so doing, and because as a layman he is not liable to deposition and cannot therefore be deposed. Or, to speak more correctly, as others interpret the matter, the clergyman that enters a synagogue of Jews or heretics to pray shall be deposed from office, while any layman that does the same thing shall be excommunicated. Read also the interpretation of Ap. c. VII and that of Ap. c. XLV.

CANON XLVI of the Holy Apostles:

We order any Bishop, or Presbyter, that has accepted any heretics' Baptism, or sacrifice, to be deposed; for "what consonancy hath Christ with Beliar? or what part hath the believer with an infidel?"

Webmaster note: We do not deny that the "Baptism" of heretics may be received by oikonomia in some circumstances (though today this oikonomia has, due to Ecumenism, become the "norm" instead of the exception). This Canon was included here mainly for the "Interpretation" by Saint Nikodemos that follows it in The Rudder (p. 68). The Saint's wise words instruct those misguided Orthodox Christians involved in or supportive of the Ecumenical Movement, who think it appropriate to enter the churches of heterodox Christians and join them in worship or prayer.

It behooves Orthodox Christians to shun heretics and the ceremonies and rites of heretics. They, i.e., heretics, ought rather to be criticized and admonished by Bishops and Presbyters, in the hope of their apprehending and returning from their error. For this reason the present Canon prescribes if any Bishop or Presbyter shall accept a heretics' Baptism as correct and true, or any sacrifice offered by them, it is ordered that he be dropped. For what agreement hath Christ with the Devil? or what portion hath the believer with an unbeliever? Those who accept the doings of heretics either themselves entertain similar views to theirs or at any rate they lack an eagerness to free them from their misbelief. For how can those who acquiesce in their religious ceremonies and rites criticize them with the view of persuading them to give up their cacodoxical and erroneous heresy?

Canon IX of Laodicia (Also approved by the Ecumenical Synods)

"Concerning the fact that those belonging to the Church must not be allowed to go visiting the cemeteries or the so called martyria of any heretics, for the purpose of prayer or of cure, but, on the contrary, those who do so, if they be among the faithful, shall be excluded from communion for a time until they repent and confess their having made a mistake, when they may be readmitted to communion."

Canon XXXIII of Laodicia

"One must not join in prayer with heretics or schismatics."

The Extraordinary Joint Conference of the Sacred Community on Mount Athos

April 9/22, 1980 | Full Text

3. Theological dialogue must not in any way be linked with prayer in common, or by joint participation in any liturgical or worship services whatsoever; or in other activities which might create the impression that our Orthodox Church accepts, on the one hand, Roman Catholics as part of the fulness of the Church, or, on the other hand, the Pope as the canonical bishop of Rome. Activities such as these mislead both the fulness of the Orthodox people and the Roman Catholics themselves, fostering among them a mistaken notion as to what Orthodoxy thinks of their teaching.

On the Date for Celebrating Pascha

Canon VII of the Holy Apostles

If any Bishop, or Presbyter, or Deacon celebrate the holy day of Easter before the vernal equinox with the Jews, let him be deposed.

Canon I of Antioch

As for all persons who dare to violate the definition of the holy and great Synod convened in Nicaea in the presence of Eusebeia, the consort of the most God-beloved Emperor Constantine, concerning the holy festival of the soterial Pascha, we decree that they be excluded from Communion and be outcasts from the Church if they persist more captiously in objecting to the decisions that have been made as most fitting in regard thereto; and let these things be said with reference to laymen. But if any of the person occupying prominent positions in the Church, such as a Bishop, or a Presbyter, or a Deacon, after the adoption of this definition, should dare to insist upon having his own way, to the perversion of the laity, and to the disturbance of the church, and upon celebrating Pascha along with the Jews, the holy Synod has hence judged that person to be an alien to the Church, on the ground that he has not only become guilty of sin by himself, but has also been the cause of corruption and perversion among the multitude. Accordingly, it not only deposes such persons from the liturgy, but also those who dare to commune with them after their deposition. Moreover, those who have been deposed are to be deprived of the external honor too of which the holy Canon and God's priesthood have partaken.

See also the Sigillon of 1583 which anathematized the Gregorian (Papal) Calendar.

On Separating from Heretical Hierarchs

From St. Basil's first canon

Schisms is the name applied to those who on account of ecclesiastical causes and remediable questions have developed a quarrel amongst themselves. Parasynagogues is the name applied to gatherings held by insubordinate presbyters or bishops, and those held by uneducated laities. As, for instance, when one has been arraigned for a misdemeanor held aloof from liturgy and refused to submit to the Canons, but laid claim to the presidency and liturgy for himself, and some other persons departed with him, leaving the catholic Church—that is a parasynagogue.

Apostolic Canon XXXI

"If any Presbyter, condemning his own bishop, draw people aside and set up another altar, without finding anything wrong with the Bishop in point of piety and righteousness, let him be deposed, on the ground that he is an office-seeker. For he is a tyrant. Let the rest of clergymen be treated likewise, and all those who abet him. But let the laymen be excommunicated. Let these things be done after one, and a second, and a third request of the Bishop."

Interpretation (of Ss. Nikodemos and Agapios):

"Order sustains the coherence of both heavenly things and earthly things, according to St. Gregory the Theologian. So good order ought to be kept everywhere as helping coherence and preserving the established system, and especially among ecclesiastics, who need to know their own standards, and to avoid exceeding the limits and bounds of their own class. But as for Presbyters, and Deacons, and all clergymen they ought to submit to their own Bishop; the Bishops, in turn, to their own Metropolitan; the Metropolitans, to their own Patriarch. On this account the present Apostolical Canon ordains as follows: Any presbyter that scorns his own bishop, and without knowing that the latter is manifestly at fault either in point of piety or in point of righteousness—that is to say, without knowing him to be manifestly either heretical or unjust—proceeds to gather the Christians into a distinct group and to build another church, and should hold services seperately, without the permission and approval of his bishop in so doing, on the ground of his being an office-seeker he is to be deposed; since like a tyrant with violence and tyranny he is trying to wrest away the authority which belongs to his bishop. But also any other clergymen that agree with him in such apostasy must be deposed from office too just as he must; but as for those who are laymen, let them be excommunicated. These things, however, are to be done after the bishop three times gently and blandly urges those who have seperated from him to forgo such a movement, and they obstinately refuse to do so. As for those, however, who seperate from their bishop before a synodical investigation because he himself is preaching some misbelief and heresy publicly, not only are not subject to the above penances, but have a right to claim the honor due to Orthodox Christians according to c. XV of the 1st & 2nd.

Canon XV of the 1st & 2nd

"The rules laid down with reference to Presbyters and Bishops and Metropolitans are still more applicable to Patriarchs. So that in case any Presbyter or Bishop or Metropolitan dares to secede or apostatize from the communion of his own Patriarch, and fails to mention the latter's name in accordance with custom duly fixed and ordained, in the divine Mystagogy, but, before a conciliar verdict has been pronounced and has passed judgement against him, creates a schism, the holy Synod has decreed that this person shall be held an alien to every priestly function if only he be convicted of having committed this transgression of the law. Accordingly, these rules have been sealed and ordained as respecting persons who under the pretext of charges against their own presidents stand aloof, and create a schism, and disrupt the union of the Church. But as for those persons, on the other hand, who, on account of some heresy condemned by holy Synods, or Fathers, withdrawing themselves from communion with their president, who, that is to say, is preaching the heresy publicly, and teaching it bareheaded in church, such persons not only are not subject to any canonical penalty on account of their having walled themselves off from any and all communion with the one called a Bishop before any conciliar or synodical verdict has been rendered, but, on the contrary, they shall be deemed worthy to enjoy the honor which befits them among Orthodox Christians. For they have defied, not Bishops, but pseudo-bishops and pseudo-teachers; and they have not sundered the union of the Church with any schism, but, on the contrary, have been sedulous to rescue the Church from schisms and divisions."

Comments on the First-Second Synod found in the Life of St. Photios the Great by the eminent Serbian scholar and Saint, Hieromonk Justin (Popovich) of Chelije (From Saint Photios, On the Mystagogy of the Holy Spirit, trans. by Holy Transfiguration Monastery (Studion Publishers, 1983):

Maintaining his meekness, his love for order, and the canons of the Church, St. Photios called a second Council to convene in the Church of the Holy Apostles in the spring of 861* with the approval of Emperor Michael. This assembly later came to be known as the First-Second Council. Many bishops, including the representatives of Pope Nicholas, were in attendance. All confirmed the determinations of the holy Seventh Ecumenical Council, once more condemning the iconoclast heresy, and accepted Photios as the lawful and canonical patriarch. At this Council, seventeen holy canons were promulgated with the purpose of bringing disobedient monks and bishops into harmony with ecclesiastical order and tradition. The disobedient monks were expressly forbidden to desert their lawful bishop under the excuse of the bishop's supposed sinfulness, for such brings disorder and schism to the Church. The holy Council added that only by a conciliar decision could the clergy reject a bishop whom they thought to be sinful. This rule was adopted in direct response to those unreasonably strict monks who had separated themselves from their new Patriarch and his bishops. The holy Council, however, did distinguish between unreasonable rebellion and laudable resistance for the defense of the faith, which it encouraged. In regard to this matter it decreed that should a bishop publicly confess some heresy already condemned by the Holy Fathers and previous councils, one who ceases to commemorate such a bishop even before conciliar condemnation not only is not to be censured, but should be praised as condemning a false bishop. In so doing, moreover, he is not dividing the Church, but struggling for the unity of the Faith (Canon Fifteen).

* The footnote reads: "This Council together with that of 869 are considered the First-Second Council, whose canons are accepted by the Orthodox Church."

On Obedience to the Canons

Canon I of the Second Ecumenical Synod

"Let not the Symbol of Faith be set aside…but let it remain unchanged: and let every heresy be given over to anathema…"

Canon VII of the Third Ecumenical Synod

"Let no one be permitted to bring forward, or write or compose a different faith besides that defined by the holy Fathers who assembled with the Holy Spirit in the city of Nicaea. And whoever dares to compose a different faith, or present, or offer [one] to those wishing to turn to the knowledge of the truth…let such, if they be bishops or belong to the clergy, be alien-bishops from the episcopate, and clerics from the clergy—and if they be laymen, let them be given over to anathema."

Canon I of the Fourth Ecumenical Synod

"We have acknowledged it as just to keep the canons of the holy Fathers set forth at each synod till now."

Excerpt from Divine Prayers and Services of the Catholic Orthodox Church of Christ, compiled and arranged by the Late Reverend Seraphim Nassar (Englewood, NJ: Antiochian Archdiocese of N. America, 1979), p. 1031.

Now since the Church is one, and that oneness consists primarily and universally of perfect agreement in Orthodox doctrines, it necessarily follows that all those who do not conform to those Orthodox doctrines, whether by addition or omission, or by any innovation of their own, thus changing the truth, are outside this one Holy Church, as one may also ascertain from a review of the sixth and seventh canons of the Second Ecumenical Council, and the first canon of St. Basil the Great.

Canon I of the Sixth Ecumenical Synod, in Trullo

"…we decree that the faith handed down to us by the eyewitnesses and ministers of the Word, the divinely chosen Apostles, and, further, by the three hundred and eighteen holy and blessed Fathers…who assembled in Nicaea, be preserved inviolate from innovations and changes… Likewise, we also maintain the confession of faith proclaimed by the one hundred and fifty holy Fathers, who assembled in this reigning city under the great Theodosius, our emperor…Likewise, we also seal…the teaching set forth by the two hundred Godbearing Fathers, who assembled the first time in the city of Ephesus under Theodosius, our emperor, the son of Arcadius…

"Likewise, we also confirm in Orthodox manner the confession of faith inscribed by the six hundred and thirty divinelychosen Fathers in the provincial city of Chalcedon under Marcian, our emperor… And further, we also recognize as uttered by the Holy Spirit the pious utterances of the one hundred and sixtyfive Godbearing Fathers, who assembled in this reigning city under Justinian, our emperor of blessed memory, and we teach them to our posterity… And we bind ourselves anew to preserve inviolably…the confession of faith of the Sixth Synod that came together recently under our emperor, Constantine of blessed memory, in this reigning city... Speaking briefly, we enact that the faith of all of the men who have been glorified in the Church of God...be kept steadfastly, and that it abide until the end of the age unshaken, together with their divinely handed down writings and dogmas... If anyone at all does not maintain and accept the aforementioned dogmas of piety, and does not think and preach so, but attempts to go against them: let him be anathema, according to the decree previously enacted by the aforementioned holy and blessed Fathers, and let him be excluded and expelled from the Christian estate as an alien."

Canon I of the Seventh Ecumenical Synod

"For those who have received the priestly dignity, the inscribed canons and enactments serve as testimonies and directions, which we, gladly receiving, sing together with the divinely inspired David unto the Lord, saying: In the way of Thy testimonies have I found delight, as much as in all riches (Psalm 118:14). Likewise, Thou hast ordained as Thy testimonies... righteousness for ever; give me understanding and I shall live (Psalm 118:138, 144). And if the prophetic voice commands us to preserve the testimonies of God forever, and to live in them, then it is manifest that they abide indestructible and unshakeable. For Moses the Godseer also speaks thus: It is not fitting to add to them, nor is it fitting to take away from them (Deuteronomy 12:32). And the divine Apostle Peter, boasting in them, cries: which things the angels desire to look into (I Peter 1:12). Likewise the Apostle Paul also says: But though we, or an angel from heaven, preach any other gospel unto you than that which we have preached unto you, let him be accursed [literally, let him be anathema] (Galatians 1:8). Inasmuch as this is true, and attested unto us, rejoicing over this, as one that has found great spoil, we receive the divine canons with delight, and we maintain wholly and unshakably the enactment of these canons set forth by the allpraised Apostles, the holy trumpets of the Spirit, and by the six holy Ecumenical Synods, and those assembled locally to issue such commandments, and by our holy Fathers. For they all, being enlightened by one and the same Spirit, ordained what is beneficial. And whomever they give over to anathema, those we also anathematize; and whomever to expulsion, those we also expel, and whomever to excommunication, those we also excommunicate; and whomever they subject to penances, those we likewise subject."

Eighth Proceeding of the Seventh Ecumenical Synod

Mansi, Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio [1960], vol. 3, p. 416). Quoted by Dr. Constantine Cavarnos in Orthodox Tradition and Modernism, p. 37.

"If anyone breaks any ecclesiastical tradition, written or unwritten, let him be anathema"

From the Synodicon of the Holy Spirit

Note: This is subtitled, "A confession and proclamation of the Orthodox piety of the Christians, in which all the impieties of the heretics are overthrown and the definitions of the Catholic Church of Christ are sustained. Through which the enemies of the Holy Spirit are severed from the Church of Christ." This Synodicon (a decision, statement, or tome either originating from a synod possessing conciliar authority) is attributed to Patriarch Germanos the New (1222-1240).

"To those who scorn the venerable and holy ecumenical Synods, and who despise even more their dogmatic and canonical traditions; and to those who say that all things were not perfectly defined and delivered by the synods, but that they left the greater part mysterious, unclear, and untaught, ANATHEMA."

"To those who hold in contempt the sacred and divine canons of our blessed fathers, which, by sustaining the holy Church of God and adorning the whole Christian Church, guide to divine reverence, ANATHEMA."

"To all things innovated and enacted contrary to the Church tradition, teaching, and institution of the holy and ever-memorable fathers, or to anything henceforth so enacted, ANATHEMA."

The Example of St. Maximus the Confessor

From The Life of Our Holy Father St. Maximus the Confessor

The life of Saint Maximus is also instructive for us. Saint Maximus, though only a simple monk, resisted and cut off communion with every patriarch, metropolitan, archbishop and bishop in the East because of their having been infected with the heresy of Monothelitism. During the first imprisonment of the Saint, the messengers from the Ecumenical Patriarch asked him,

"To which church do you belong? To that of Byzantium, of Rome, Antioch, Alexandria, or Jerusalem? For all these churches, together with the provinces in subjection to them, are in unity. Therefore, if you also belong to the Catholic Church, enter into communion with us at once, lest fashioning for yourself some new and strange pathway, you fall into that which you do not even expect!"

To this the righteous man wisely replied, "Christ the Lord called that Church the Catholic Church which maintains the true and saving confession of the Faith. It was for this confession that He called Peter blessed, and He declared that He would found His Church upon this confession. However, I wish to know the contents of your confession, on the basis of which all churches, as you say, have entered into communion. If it is not opposed to the truth, then neither will I be separated from it."

The confession which they were proposing to the Saint was not Orthodox, of course, and so he refused to comply with their coercions. Furthermore, they were lying about the See of Rome which, in fact, had remained Orthodox. Some time later, at his last interrogation by the Byzantine authorities, the following dialogue took place:

The Saint said, "They [the Patriarchs of Constantinople and Alexandria and all the other heretical bishops of the East] have been deposed and deprived of the priesthood at the local synod which took place recently in Rome. What Mysteries, then, can they perform? Or what spirit will descend upon those who are ordained by them?"

"Then you alone will be saved, and all others will perish?" they objected.

To this the Saint replied, "When all the people in Babylon were worshipping the golden idol, the Three Holy Children did not condemn anyone to perdition. They did not concern themselves with the doings of others, but took care only for themselves, lest they should fall away from true piety. In precisely the same way, when Daniel was cast into the lion's den, he did not condemn any of those who, fulfilling the law of Darius, did not wish to pray to God, but he kept in mind his own duty, and desired rather to die than to sin against his conscience by transgressing the Law of God. God forbid that I should condemn anyone or say that I alone am being saved! However, I shall sooner agree to die than to apostatize in any way from the true Faith and thereby suffer torments of conscience."

"But what will you do," inquired the envoys, "when the Romans are united to the Byzantines? Yesterday, indeed, two delegates arrived from Rome and tomorrow, the Lord's day, they will communicate the Holy Mysteries with the Patriarch. "

The Saint replied, "Even if the whole universe holds communion with the Patriarch, I will not communicate with him. For I know from the writings of the holy Apostle Paul: the Holy Spirit declares that even the angels would be anathema if they should begin to preach another Gospel, introducing some new teaching."

As history has demonstrated, Saint Maximus—who was only a simple monk and not even ordained—and his two disciples were the ones who were Orthodox, and all those illustrious, famous and influential Patriarchs and Metropolitans whom the Saint had written against were the ones who were in heresy. When the Sixth Ecumenical Synod was finally convened, among those condemned for heresy were four Patriarchs of Constantinople, one Pope of Rome, one Patriarch of Alexandria, two Patriarchs of Antioch and a multitude of other Metropolitans, Archbishops and Bishops. During all those years, that one simple monk was right, and all those notable bishops were wrong. (pp. 60-62)

Other quotes from The Life

Those who first defended and dissmeninated the heresy of the Monothelites were Cyrus, Patriarch of Alexandria (630-643), and Sergius, Patriarch of Constantinople (610-638), and even the Emperor Heraclius himself, who was drawn into this heresy by them. Summoning local synods—Cyrus in Alexandria and Sergius in Constantinople—they confirmed this heresy, distributed their decrees everywhere, and corrupted the entire East. Saint Sophronius, Patriarch of Jerusalem, alone opposed this heresy and did not accept the false teaching. Saint Maximus, seeing that the heresy had penetrated even into the royal palace and had corrupted the Emperor himself, began to fear lest he also should be corrupted, following the example of the many... He set out for Rome, preferring to live with Orthodox men who firmly preserved the Faith. (p. 2, 4, emphases mine).

[At the urging of Saint Maximus the] Pope convened his bishops, one hundred and five in number, with Abba Maximus in their midst. This was the Lateran Council (A.D. 649): it reviewed the errors of Cyrus, Sergius, Pyrrhus, and Paul, and also the Emperor's heretical confession. The false teachings were anathematized, and the Pope wrote to the faithful in all places, confirming them in their Orthodoxy, explaining the errors of the heretics and warning them in every way to be on their guard against them. (p. 7)

Then Theodosius began to speak, "The Emperor and the Patriarch wish first of all to find out from you why you withdraw yourself from communion with the Throne of Constantinople."

Saint Maximus replied, "You know the innovations which were introduced twenty-one years ago in Alexandria, when Cyrus, the former Patriarch of that city, made public the ‘Nine Chapters’ which had been approved and confirmed by the Throne of Constantinople. There have also been other alterations and additions—the Ekthesis and the Typos—distorting the definitions of the Synods. These innovations were made by the foremost representatives of the Church of Byzantium, Sergius, Pyrrhus, and Paul, and they are known to all the churches. This is the reason why I, your servant, will not enter into communion with the Church of Constantinople. Let these offenses, introduced by the aforementioned men into the Church, be removed; let those who have introduced them be deposed; and then the path to salvation will be cleared of all barriers, and you will walk on the smooth path of the Gospel, cleansed of all heresy! When I see the Church of Constantinople as she was formerly, then I will enter into communion with her without any exhortation on the part of men. But while there are heretical temptations in her, and while heretics are her bishops, no word or deed will convince me ever to enter into communion with her." (19-20, emphases mine)

To this Abba Maximus replied, "To keep silence about a word means to deny it, as the Holy Spirit says through the Prophet, 'There are no tongues nor words in which their voices are not heard' (Ps. 18:3). Therefore, if some word is not said, then it is not a word at all."

Then Troilus said, "Have whatever faith you please in your heart; nobody forbids you."

Saint Maximus objected: "But complete salvation depends not on the faith of the heart alone, but also upon confessing it, for the Lord said, 'Whosoever shall deny Me before men, him will I also deny before my Father which is in Heaven' (Matt. 10:33). Also, the divine Apostle teaches: 'For with the heart man believeth unto righteousness; and with the mouth confession is made unto salvation' (Rom. 10:10). If, then, God and the divine Prophets and Apostles command that they mystery of faith be confessed in words and with the tongue, and this mystery of faith brings salvation to the whole world, then people must not be forced to keep silence with regard to confession, lest the salvation of people be hindered." (p. 29)

The Example of St. Mark of Ephesus

He addressed the faithful on the day of his repose. This is an excerpt:

Concerning the Patriarch I shall say this, lest it should perhaps occur to him to show me a certain respect at the burial of this my humble body, or to send to my grave any of his hierarchs or clergy or in general any of those in communion with him in order to take part in prayer or to join the priests invited to it from amongst us, thinking that at some time, or perhaps secretly, I had allowed communion with him. And lest my silence give occasion to those who do not know my views well and fully to suspect some kind of conciliation, I hereby state and testify before the many worthy men here present that I do not desire, in any manner and absolutely, and do not accept communion with him or with those who are with him, not in this life nor after my death, just as (I accept) neither the Union nor Latin dogmas, which he and his adherents have accepted, and for the enforcement of which he has occupied this presiding place, with the aim of overturning the true dogmas of the Church. I am absolutely convinced that the farther I stand from him and those like him, the nearer I am to God and all the saints, and to the degree that I separate myself from them am in union with the Truth and with the Holy Fathers, the Theologians of the Church; and I am likewise convinced that those who count themselves with them stand far away from the Truth and from the blessed Teachers of the Church. And for this reason I say: just as in the course of my whole life I was separated from them, so at the time of my departure, yea and after my death, I turn away from intercourse and communion with them and vow and command that none (of them) shall approach either my burial or my grave, and likewise anyone else from our side, with the aim of attempting to join and concelebrate in our Divine services; for this would be to mix what cannot be mixed. But it befits them to be absolutely separated from us until such time as God shall grant correction and peace to His Church. [as quoted in The Orthodox Word, June-July, 1967, pp. 103ff.]

See also: St. Mark of Ephesus

O modlitwie z heretykami

Kanon XLV Świętych Apostołów

„Niech każdy biskup, prezbiter lub diakon, który jedynie przyłącza się do modlitwy z heretykami zostać zawieszony, lecz gdyby pozwolił im pełnić jakąkolwiek posługę duchowną, niech tak pozostanie obalony.”

Kanon LXV Świętych Apostołów:

„Jeśli jakiś duchowny lub świecki wejdzie do synagogi Żydów lub heretyków, aby się modlić, niech zostanie obalony i ekskomunikowany”.

Interpretacja św. Nikodema

Obecny Kanon uważa za wielki grzech chrześcijanin wstąpienie do a synagoga Żydów lub heretyków, aby się modlić. „Jakiż bowiem dział ma wierzący z niewiernym?” (2 Kor. 6:15), według boskiego Apostoła. Bo jeśli sami Żydzi łamią Prawo, wchodząc do swoich synagog i składanie ofiar, ze względu na to, że składanie ofiar według Prawa zabronione jest gdziekolwiek poza Jerozolimą (co potwierdza boski św. Justyn w dialogu z Tryfonem i Sozomenus w swojej Historii kościelnej, księga 5, rozdz. 21 i św. Chryzostoma w jego drugim przemówieniu przeciwko Żydom), o ileż bardziej nie o to chodzi Chrześcijanin łamiący prawo, który modli się wraz z krzyżującymi Chrystusa? Co więcej, należy również podkreślić, że każdy kościół heretyków lub jakikolwiek ich spotkania religijne nie powinny być honorowane ani uczestniczyć w nich, lecz raczej powinni być pogardzani i odrzucani na tej podstawie, że wierzą w pewne rzeczy wbrew wierzeniom prawosławnych chrześcijan. Dlatego jest to teraźniejszość Kanon zarządza, że ​​jeśli do synagogi wejdzie jakiś duchowny lub świecki Żydów lub heretyków ze względu na modlitwę, duchowny to uczyni zostać usunięty ze stanowiska i jednocześnie ekskomunikowany twierdzić, że popełnił wielki grzech, ale jako laik ma nim być ekskomunikowany tylko dlatego, że jako laik dopuścił się grzechu w mniejszym stopniu niż duchowny, czyniąc to, i ponieważ jako laik nie podlega on deponowaniu i dlatego nie może zostać zdeponowany. Albo mówić dokładniej, jak inni interpretują tę sprawę, duchowny, który wchodzi do synagoga Żydów lub heretyków, aby się modlić, zostanie usunięta ze stanowiska, podczas gdy każdy laik, który czyni to samo, będzie ekskomunikowany. Przeczytaj także interpretacja Ap. C. VII i Ap. C. XLV.

KANON XLVI Świętych Apostołów:

Nakazujemy każdemu biskupowi lub prezbiterowi, który zaakceptował jakichkolwiek heretyków, Chrzest, lub ofiara do obalenia; bo „z czym zgodny jest Chrystus”. Beliara? albo jakiż dział ma wierzący z niewiernym?”

Uwaga dla webmastera: Nie zaprzeczamy, że tekst „Chrzest”; heretyków może zostać przyjętych przez oikonomia w pewnych okolicznościach (choć dziś ta oikonomia stała się za sprawą ekumenizmu „norma” zamiast wyjątku). Kanon ten został tu uwzględniony głównie w celu „Interpretacji”. św. Nikodemosa, który następuje po nim w Sterze (s. 68). Mądre słowa Świętego pouczają tych wprowadzonych w błąd ortodoksyjnych chrześcijan zaangażowanych w ruch ekumeniczny lub go wspierających, którzy uważają to za stosowne wejdź do kościołów heterodoksyjnych chrześcijan i dołącz do nich w uwielbieniu lub modlitwie.

Prawosławnym chrześcijanom wypada wystrzegać się heretyków i ceremonii i obrzędy heretyków. Ich, czyli heretyków, należy raczej krytykować i napominani przez biskupów i prezbiterów w nadziei ich zatrzymania i powrotu ze swego błędu. Z tego powodu niniejszy Kanon zaleca jeśli jakikolwiek biskup lub prezbiter przyjmie heretyka”; Chrzest jako prawidłowy i prawdą, lub jakąkolwiek ofiarę złożoną przez nich, zarządza się, aby został porzucony. W jakim celu Chrystus zawarł umowę z diabłem? lub jaka część ma wierzący z niewierzącym? Ci, którzy akceptują czyny heretyków, również sami mają podobne poglądy do swoich, a w każdym razie brakuje im takiego poglądu chęć uwolnienia ich od błędnej wiary. Bo jak ci, którzy się na to godzą w ich ceremoniach i obrzędach religijnych, krytykują ich ze względu na przekonując ich, aby porzucili swoją kakodoksyjną i błędną herezję?

Kanon IX Laodycji (zatwierdzony również przez Synody Ekumeniczne)

„W związku z tym, że osobom należącym do Kościoła nie wolno pozwalać na wyjazd odwiedzanie cmentarzy lub tzw. martyrii jakichkolwiek heretyków, w celu modlitwę lub uzdrowienie, lecz przeciwnie, ci, którzy to czynią, jeśli są wśród wiernych, będą wykluczeni ze wspólnoty na pewien czas, dopóki nie okażą skruchy i nie wyznają swego posiadania popełnili błąd, gdy można ich ponownie dopuścić do komunii”.

Kanon XXXIII Laodycji

„Nie należy przyłączać się do modlitwy z heretykami i schizmatykami.”

Nadzwyczajna Wspólna Konferencja Świętej Wspólnoty na Górze Athos

22 kwietnia 1980 | Pełny tekst

3. Dialog teologiczny nie może być w żadnym wypadku łączony ze wspólną modlitwą lub przez wspólne uczestnictwo we wszelkich nabożeństwach liturgicznych lub kultowych; lub w innym działań, które z jednej strony mogłyby sprawiać wrażenie, że nasza Cerkiew prawosławna toleruje strony, katolicy jako część pełni Kościoła, czy też, z drugiej strony, Papież jako kanoniczny biskup Rzymu. Działania takie jak te wprowadzają w błąd zarówno pełnię ludu prawosławnego i samych katolików, podsycając wśród nich błąd poglądu na temat tego, co ortodoksja myśli o swoim nauczaniu.

W dniu obchodów Paschy

Kanon VII Świętych Apostołów

Jeśli jakiś biskup, prezbiter lub diakon odprawia Mszę św święty dzień Wielkanocy przed równonocą wiosenną u Żydów, niech zostanie usunięty.

Kanonik I Antiochii

Co do wszystkich osób, które odważą się naruszyć definicję święty i wielki Synod zwołany w Nicei w obecności Eusebei, małżonki najukochańszego przez Boga cesarza Konstantyna, odnośnie świętego święta soteri Pascha, zarządzamy, że zostaną wykluczeni z Komunii i będą wyrzutkami Kościoła, jeśli jak większość, uparcie uparcie sprzeciwiają się podjętym decyzjom pasujące do tego; i niech to będzie powiedziane w odniesieniu do ludzi świeckich. Ale jeśli każda osoba zajmująca eksponowane stanowiska w Kościele, na przykład biskup lub a Prezbiter lub diakon, po przyjęciu tej definicji, powinien odważyć się nalegać podążając własną drogą, ku wypaczeniu świeckich i zamieszaniu w Kościele, i święty Synod tak orzekł, świętując Paschę razem z Żydami osobę za obcą Kościołowi z tego powodu, że nie tylko stała się winna sam zgrzeszył, ale był także przyczyną zepsucia i wypaczenia wśród ludzi mnogość. W związku z tym usuwa z liturgii nie tylko takie osoby, ale także inne którzy ośmielają się z nimi obcować po ich zeznaniu. Co więcej, ci, którzy byli zdetronizowani, powinni być pozbawieni także zewnętrznej czci, jaką posiada święty Kanon i Boży wzięło udział kapłaństwo.

Zobacz także Sygillon z 1583 r., który położył klątwę na kalendarz gregoriański (papieski).

O oddzieleniu się od heretyckich hierarchów

Z pierwszego kanonu św. Bazylego

Schizma to nazwa stosowana do tych, którzy z przyczyn kościelnych i pytania, które można rozwiązać, wywołały kłótnię między sobą. Parasynagogi to tzw nazwa stosowana do zgromadzeń organizowanych przez niesubordynowanych prezbiterów lub biskupów oraz zgromadzeń organizowanych przez niewykształconych laików. Jak na przykład, gdy ktoś został postawiony w stan oskarżenia za popełnione wykroczenie odsunął się od liturgii i odmówił poddania się Kanonom, ale rościł sobie pretensje do prezydentury i liturgię dla siebie, a wraz z nim odeszło kilka innych osób, pozostawiając katolika Kościół – czyli parasynagoga.

Kanon Apostolski XXXI

„Jeśli jakiś prezbiter, potępiając własnego biskupa, odciągnie lud i powołuje innego ołtarza, nie znajdując u Biskupa niczego złego w pobożności i sprawiedliwości, niech zostanie usunięty z urzędu na tej podstawie, że stara się o urząd. Bo jest tyranem. Niech podobnie należy traktować pozostałych duchownych i wszystkich, którzy mu sprzyjają. Ale niech pozostaną laicy ekskomunikowany. Niech się to stanie po jednej, drugiej i trzeciej prośbie Biskup.”

Interpretacja (św. Nikodemosa i Agapiosa):

„Porządek podtrzymuje spójność rzeczy niebiańskich i ziemskich, według św. Grzegorza Teologa. Dlatego wszędzie należy zachować dobry porządek, jak np pomaganie w spójności i zachowaniu ustalonego systemu, a zwłaszcza wśród duchownych, którzy powinni znać własne standardy i unikać przekraczania granic granice własnej klasy. Natomiast jeśli chodzi o prezbiterów, diakonów i wszystkich duchownych powinni poddać się własnemu biskupowi; z kolei biskupi swojemu metropolicie; the Metropolici do własnego patriarchy. Z tego powodu obecny Kanon Apostolski wyświęca co następuje: Każdy prezbiter, który gardzi własnym biskupem i nie wiedząc, że ten drugi jest w oczywisty sposób winny albo w kwestii pobożności, albo w kwestii sprawiedliwości – to jest to znaczy, nie wiedząc, że jest on jawnie heretycki lub niesprawiedliwy – przystępuje do zgromadzić chrześcijan w odrębną grupę i zbudować kolejny kościół, i powinien się utrzymać nabożeństwa oddzielnie, bez pozwolenia i zgody swego biskupa, w tym celu ze względu na to, że ubiega się o urząd, ma zostać usunięty ze stanowiska; ponieważ jak tyran z przemocą i tyranią próbuje odebrać władzę należącą do swego biskupa. Ale także wszyscy inni duchowni, którzy zgadzają się z nim w takim odstępstwie, muszą zostać usunięci także urząd, tak jak musi; natomiast świeccy niech będą ekskomunikowani. Te rzeczy jednak należy czynić za biskupem trzy razy delikatnie i beznamiętnie nalega, aby ci, którzy od niego odeszli, zrezygnowali z takiego ruchu, a oni uparcie to czynią odmów tego. Jeśli zaś chodzi o tych, którzy odłączają się od swego biskupa przed synodem śledztwa, ponieważ on sam głosi nie tylko publicznie jakąś nieprawdziwą wiarę i herezję nie podlegają powyższym pokutom, lecz mają prawo domagać się zaszczytów należnych prawosławnym Chrześcijanie według ok. XV 1. i 1. 2.

Kanon XV 1. & 2

„Zasady ustanowione w odniesieniu do prezbiterów, biskupów i metropolitów nadal mają zastosowanie do patriarchów. Aby w przypadku jakiegokolwiek prezbitera lub biskupa lub Metropolita ośmiela się odłączyć lub odstępować od wspólnoty własnego Patriarchy i nie wymienia imienia tego ostatniego zgodnie ze zwyczajem należycie ustalonym i ustanowionym, w Boskiej Mistagogii, ale zanim soborowy werdykt zostanie ogłoszony i uchwalony wyroku przeciwko niemu, powoduje schizmę, święty Synod postanowił, że ta osoba to zrobi zostać uznany za obcego wszelkiej funkcji kapłańskiej, jeśli tylko zostanie skazany za popełnienie tego naruszenia prawa. W związku z tym zasady te zostały zapieczętowane i ustanowione jako szanowania osób, które pod pretekstem zarzutów stawianych własnym prezydentom występują trzymać się na uboczu, wywołać schizmę i rozbić jedność Kościoła. Ale jeśli chodzi o te osoby, z drugiej strony, którzy z powodu jakiejś herezji potępionej przez święte Synody, czyli Ojców, wycofują się ze komunii ze swoim prezydentem, którym to znaczy jest głoszący herezję publicznie i nauczający jej z odkrytą głową w kościele, nie tylko takie osoby nie podlegają żadnej karze kanonicznej z powodu odgrodzenia się od jakiejkolwiek komunii z tym, który jest nazywany biskupem, przed jakimkolwiek soborem lub synodem wyrok został wydany, lecz przeciwnie, zostaną one uznane za godne korzystania z nich cześć, jaka im przystoi wśród prawosławnych chrześcijan. Oni bowiem przeciwstawili się nie biskupom, ale... pseudobiskupi i pseudonauczyciele; i nie zerwali jedności Kościoła z jakąkolwiek schizmą, ale wręcz przeciwnie, usilnie starali się ratować Kościół schizmy i podziały.”

Komentarze do I-Drugiego Synodu znalezione w Żywocie św. Focjusza Wielkiego przez wybitnego serbskiego uczonego i świętego Hieromnicha Justyna (Popowicza) z Chelije (od Św. Focjusz, O mistagogii Ducha Świętego, przeł. przez Św Klasztor Przemienienia Pańskiego (Studion Publishers, 1983):

Zachowując pokorę, umiłowanie porządku i kanonów Kościoła, św. Focjusz zwołał drugi Sobór, który miał się zebrać na wiosnę w Kościele Świętych Apostołów 861* za zgodą cesarza Michała. Zgromadzenie to stało się później znane jako Pierwsza-Druga Rada. Wielu biskupów, w tym przedstawiciele papieża Mikołaja, było w obecności. Wszyscy potwierdzili ustalenia świętego VII Soboru Ekumenicznego, ponownie potępiając herezję ikonoklastów i uznając Focjusza za prawowitego i patriarcha kanoniczny. Na tym Soborze ogłoszono siedemnaście świętych kanonów celem doprowadzenia nieposłusznych mnichów i biskupów do harmonii z porządkiem kościelnym i tradycja. Nieposłusznym mnichom wyraźnie zakazano porzucania swoich praw biskupa pod pretekstem rzekomej grzeszności biskupa, gdyż powoduje to nieporządek i schizma do Kościoła. Święty Sobór dodał, że jedynie na mocy soborowej decyzji można było duchowni odrzucają biskupa, którego uważają za grzesznego. Zasada ta została przyjęta bezpośrednio odpowiedź dla tych nieracjonalnie surowych mnichów, którzy oddzielili się od swoich nowych Patriarcha i jego biskupi. Święty Sobór jednak rozróżnił, co jest nierozsądne buntu i godnego pochwały oporu w obronie wiary, do której zachęcała. W w tej sprawie zadecydował, że biskup powinien już publicznie wyznać jakąś herezję potępiony przez Ojców Świętych i poprzednie sobory, ten, kto przestaje upamiętniać takich biskup nawet przed soborowym potępieniem nie tylko nie powinien być potępiany, ale wręcz powinien być chwalony jako potępiający fałszywego biskupa. Co więcej, czyniąc to, nie dzieli Kościoła, ale walczącego o jedność wiary (Kanon Piętnasty).

* W przypisie czytamy: „Niniejszy Sobór wraz z Radą 869 uważany za Sobór I-Drugi, którego kanony są akceptowane przez prawosławnych Kościół.”

O posłuszeństwie kanonom

Kanon I II Synodu Ekumenicznego

„Niech nie zostanie odłożony na bok Symbol Wiary… ale niech pozostanie niezmienione: a wszelka herezja niech będzie wyklęta…”

Kanon VII Trzeciego Synodu Ekumenicznego

"Niech nikomu nie wolno przedstawiać ani pisać lub ułożyć inną wiarę niż ta określona przez świętych Ojców, którzy się zgromadzili Ducha Świętego w Nicei. A kto odważy się ułożyć inną wiarę, lub ofiarować lub ofiarować [jedną] pragnącym nawrócić się do poznania prawdy… niech tacy, jeśli są biskupami lub należą do duchowieństwa, są biskupami-obcymi z episkopatu, i duchownych z duchowieństwa – a jeśli są to ludzie świeccy, niech zostaną oddani przekleństwo.”

Kanon I IV Synodu Ekumenicznego

„Uznaliśmy, że jest to po prostu zachowanie kanonów świętych Ojców, przedstawianych dotychczas na każdym synodzie.”

Wyciąg z Boskich modlitw i nabożeństw św Katolickiego Kościoła Prawosławnego Chrystusowego, opracowanego i uporządkowanego przez zmarłego wielebnego Seraphim Nassar (Englewood, New Jersey: Archidiecezja Antiochii Ameryki Północnej, 1979), s. 23-35. 1031.

Skoro Kościół jest jeden, a na tę jedność składa się jest to koniecznie przede wszystkim i powszechnie doskonała zgodność w doktrynach prawosławnych wynika z tego, że wszyscy, którzy nie dostosowują się do tych doktryn prawosławnych, czy to przez dodatek lub pominięcia, lub też poprzez jakąkolwiek własną innowację zmieniającą w ten sposób prawdę, znajdują się poza tym jeden Kościół Święty, jak można również stwierdzić z przeglądu kanonu szóstego i siódmego Soboru Powszechnego II i pierwszego kanonu św. Bazylego wspaniały.

Kanon I VI Synodu Ekumenicznego w Trullo

„...oświadczamy, że wiara została nam przekazana przez naocznych świadków i sług Słowa, wybranych przez Boga Apostołów, a ponadto przez trzystu osiemnastu świętych i błogosławionych Ojców… którzy zgromadzili się w Nicei, być zachowane w nienaruszonym stanie przed innowacjami i zmianami… Podobnie utrzymujemy również wyznanie wiary ogłoszone przez stu pięćdziesięciu świętych Ojców, którzy się zgromadzili to miasto panujące pod rządami wielkiego Teodozjusza, naszego cesarza… Podobnie i my pieczęć...naukę przedstawioną przez dwustu Bogorodnych Ojców, którzy się zgromadzili po raz pierwszy w mieście Efez pod rządami Teodozjusza, naszego cesarza, syna Arkadiusz…

„Podobnie potwierdzamy również w sposób prawosławny wyznanie wiary zapisane przez sześciuset trzydziestu wybranych przez Boga Ojców w prowincjonalne miasto Chalcedon pod rządami Marcjana, naszego cesarza… I dalej, my też uznają za wypowiedziane przez Ducha Świętego pobożne wypowiedzi stu sześćdziesięciu pięciu Bogonośnych Ojców, którzy zgromadzili się w tym panującym mieście pod rządami Justyniana, naszego cesarza błogosławionej pamięci i przekazujemy je naszym potomkom... I związujemy się na nowo zachować w sposób nienaruszalny… wyznanie wiary VI Synodu, który nadszedł razem niedawno za naszego cesarza, błogosławionej pamięci Konstantyna, w tym panowaniu miasto... Krótko mówiąc, stwierdzamy, że wiara wszystkich ludzi, którzy byli uwielbiony w Kościele Bożym... bądź wytrwale zachowany i aby tak pozostało aż do końca wiek niewzruszony, wraz z przekazanymi przez Boga pismami i dogmatami... Jeśli nikt w ogóle nie utrzymuje i nie akceptuje wspomnianych dogmatów pobożności, a wręcz to robi nie tak myśleć i głosić, ale próbować działać przeciwko nim: według niego niech będzie wyklęty do dekretu wydanego wcześniej przez wyżej wymienionych świętych i błogosławionych Ojców, i niech zostanie wykluczony i wydalony ze stanu chrześcijańskiego jako obcy”.

Kanon I VII Synodu Ekumenicznego

„Za tych, którzy otrzymali godność kapłańską, wpisane kanony i akty prawne służą jako świadectwa i wskazówki, które z radością przyjmujemy otrzymując, śpiewajcie razem z natchnionym przez Boga Dawidem Panu, mówiąc: W Droga świadectw Twoich znajduję upodobanie jak we wszystkich bogactwach (Ps 118,14). Podobnie ustanowiłeś jako świadectwo swoje... sprawiedliwość na wieki; daj mi zrozumienie, a będę żył (Psalm 118:138, 144). A jeśli proroczy głos rozkaże abyśmy na wieki zachowywali świadectwa Boże i w nich żyli, wtedy stanie się to oczywiste aby trwały niezniszczalne i niewzruszone. Bo Mojżesz Bog-Widzący mówi także w ten sposób: Nie godzi się do nich dodawać ani odejmować (Powtórzonego Prawa 12:32). A boski Apostoł Piotr, chlubiąc się nimi, woła: co mówią aniołowie pragnienie wejrzenia (1 Piotra 1:12). Podobnie apostoł Paweł mówi również: Ale chociaż my lub anioł z nieba, głoście wam inną ewangelię niż ta, którą głosiliśmy wam, niech będzie przeklęty [dosłownie niech będzie przeklęty] (Galacjan 1:8). Ponieważ gdyż to jest prawdą i zostało to nam potwierdzone, radując się z tego, jak ten, który znalazł wielkiego psuć, z radością przyjmujemy boskie kanony i utrzymujemy je całkowicie i niezachwianie uchwalenie tych kanonów ustanowionych przez wychwalanych Apostołów, święte trąby Ducha oraz przez sześć świętych Synodów Ekumenicznych i te, które zbierały się lokalnie w celu wydania takie przykazania, i przez naszych świętych Ojców. Dla nich wszystkich, będąc oświeconymi przez jedno i ten sam Duch, zarządził to, co jest pożyteczne. A kogokolwiek wydadzą na klątwę, ci również anatemujemy; i kogokolwiek do wypędzenia, tych i my wyrzucamy, i kogokolwiek ekskomunika, tych również ekskomunikujemy; i kogokolwiek poddadzą pokucie, ci my także podlegamy.”

Ósme postępowanie VII Synodu Ekumenicznego

Mansi, Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio [1960], tom. 3, s. 416). Cytowane przez dr Constantine’a Cavarnosa w Tradycja ortodoksyjna i modernizm, s. 13-13. 37.

„Jeśli ktoś złamie jakąkolwiek tradycję kościelną, pisaną lub niepisane, niech będzie wyklęty”

Z Synodykonu Ducha Świętego

Uwaga: tekst ma podtytuł: „Wyznanie i proklamacja prawosławnej pobożności chrześcijan, w którym obalona zostaje cała bezbożność heretyków i definicje Katolickiego Kościoła Chrystusowego zostają podtrzymane. Przez które wrogowie Ducha Świętego są oddzieleni od Kościoła Chrystusowego”. Ten Synodicon (a decyzja, oświadczenie lub tom pochodzące z synodu posiadającego sobór autorytet) przypisuje się patriarsze Germanowi Nowemu (1222-1240).

„Do tych, którzy gardzą czcigodnymi i świętymi Synodami ekumenicznymi, a jeszcze bardziej gardzą ich tradycjami dogmatycznymi i kanonicznymi; i tym, którzy twierdzą, że synody nie wszystko zostały doskonale określone i przekazane, ale że większą część pozostawiły tajemnicą, niejasna i niewyuczona, ANATHEMA.

„Do tych, którzy gardzą świętymi i boskimi kanonami naszych błogosławionych ojców, którzy podtrzymując święty Kościół Boży i ozdabiając całego chrześcijanina Kościele, przewodnik po boskiej czci, ANATEMA.”.

„Do wszystkiego, co nowatorskie i wprowadzone w życie wbrew tradycji Kościoła, nauczaniu, i ustanowienie świętych i zawsze pamiętnych ojców, czy cokolwiek innego odtąd uchwalono, ANATHEMA.

Przykład św. Maksyma Wyznawcy

Z Życia naszego Ojca Świętego św. Maksyma Wyznawcy

Życie świętego Maksyma też takie jest dla nas pouczające. Święty Maksym, choć był tylko prostym mnichem, stawiał opór i odciął się komunii z każdym patriarchą, metropolitą, arcybiskupem i biskupem na Wschodzie z powodu zostali zarażeni herezją monoteletyzmu. Podczas pierwszego uwięzienia Świętego, wysłannicy Patriarchy Ekumenicznego zapytali go:

"Do jakiego kościoła należysz? Do Bizancjum, Rzym, Antiochia, Aleksandria czy Jerozolima? Za wszystkie te kościoły razem z podległymi im prowincjami stanowią jedność. Dlatego jeśli Ty również należą do Kościoła katolickiego, wejdźcie natychmiast z nami w komunię, aby nie zostać potrąconymi się na nową i dziwną ścieżkę, wpadasz na tę, na którą nawet nie wpadłeś spodziewaj się!”

Na to sprawiedliwy odpowiedział mądrze: „Chrystus Pan nazwał ten Kościół Kościołem katolickim, który zachowuje prawdę i zbawcze wyznanie wiary. Za tę spowiedź nazwał Piotra błogosławionym, i oświadczył, że na tej spowiedzi założy Swój Kościół. Jednak chcę znać treść swojej spowiedzi, na podstawie której, jak mówisz, mają wszystkie kościoły wstąpił do komunii. Jeśli nie jest to sprzeczne z prawdą, to ja też nie będę oddzielone od niego.”

Spowiedź, którą proponowali Święty nie był oczywiście prawosławny, więc nie zgodził się na ich przymusy. Co więcej, kłamali na temat Stolicy Rzymskiej, która w rzeczywistości pozostała prawosławna. Jakiś czas później, podczas jego ostatniego przesłuchania przez władze bizantyjskie, co następuje odbył się dialog:

Święty powiedział: „Oni [patriarchowie Konstantynopola i Aleksandrii oraz wszystkich innych heretyckich biskupów Wschodu]. został zdetronizowany i pozbawiony kapłaństwa na lokalnym synodzie, który się odbył niedawno w Rzymie. Jakich zatem tajemnic mogą dokonać? Albo na jaki duch zstąpi ci, którzy zostali przez nich wyświęceni?”

"Wtedy tylko ty będziesz zbawiony i wszyscy inni zginą?” sprzeciwili się.

Na to Święty odpowiedział: „Kiedy wszystko ludzie w Babilonie czcili złotego bożka, Trójka Świętych Dzieci nie skazać kogokolwiek na zatracenie. Nie przejmowali się poczynaniami innych, ale dbali tylko o siebie, aby nie odeszli od prawdziwej pobożności. W dokładnie w ten sam sposób, kiedy Daniel został wrzucony do lwiej jamy, nie potępił żadnego tych, którzy wypełniając Prawo Dariusza, nie chcieli modlić się do Boga, a On pozostał uważał na swoje obowiązki i wolał raczej umrzeć niż zgrzeszyć wbrew swemu sumieniu, przekraczając Prawo Boże. Nie daj Boże żebym ja powinien potępiać kogokolwiek lub mówić, że tylko ja jestem zbawiony! Prędzej jednak się zgodzę umrzeć, niż w jakikolwiek sposób odstępować od prawdziwej wiary i przez to cierpieć męki sumienie.”

„Ale co zrobisz?” zapytał posłów, „kiedy Rzymianie zjednoczą się z Bizantyjczykami? Wczoraj rzeczywiście dwa przybyli delegaci z Rzymu i jutro, w dzień Pański, udzielą Komunii Św Tajemnice z Patriarchą. "

Święty odpowiedział: „Nawet jeśli cały wszechświat utrzymuje komunię z Patriarchą, nie będę się z nim komunikować. Bo wiem z pisma świętego apostoła Pawła: Duch Święty oświadcza, że ​​byliby i aniołowie przeklęta, jeśli zaczną głosić inną Ewangelię, wprowadzając jakąś nową nauczanie.”

Jak pokazała historia, Święty Maksym – który był tylko prostym mnichem i nawet nie był wyświęcony – a to właśnie jego dwaj uczniowie byli prawosławni, a także wszyscy ci znakomici, sławni i wpływowi patriarchowie i Metropolici, przeciwko którym Święty pisał, byli tymi, którzy popadli w herezję. Gdy w końcu zwołano VI Synod Ekumeniczny, w którym znaleźli się skazani za herezję czterech patriarchów Konstantynopola, jeden papież Rzymu, jeden patriarcha Aleksandrii, dwóch Patriarchowie Antiochii i mnóstwo innych metropolitów, arcybiskupów i biskupów. Przez wszystkie te lata ten jeden prosty mnich miał rację, a wszyscy znani biskupi się mylili. (s. 60-62)

Inne cytaty z Życie

Ci, którzy pierwsi bronili i rozpowszechniali herezję św Monotelistami byli Cyrus, patriarcha Aleksandrii (630-643) i Sergiusz, patriarcha Konstantynopol (610-638), a nawet sam cesarz Herakliusz, który został w to wciągnięty przez nich herezja. Zwoływanie lokalnych synodów – Cyrusa w Aleksandrii i Sergiusza w Konstantynopolu – potwierdzili to herezją, rozprowadzili wszędzie swoje dekrety i zepsuli cały Wschód. Święty Sofroniusz, patriarcha Jerozolimy, sam sprzeciwił się tej herezji i nie zaakceptuj fałszywą naukę. Święty Maksymie, widząc, że herezja przeniknęła nawet do pałacu królewskiego i zepsuł samego cesarza, zaczął się obawiać, że także powinien zostać skorumpowany, idąc za przykładem wielu... Wyruszył do Rzymu, wolą żyć z ortodoksami, którzy mocno zachowali Wiarę. (str. 2, 4, podkreśla moje).

[Za namową św. Maksyma] Papież zwołał swoich biskupów, jednego w liczbie stu pięciu, a pośród nich był Abba Maksymus. Był to Sobór laterański (649 n.e.): dokonał przeglądu błędów Cyrusa, Sergiusza, Pyrrusa i Pawła, a także Heretyckie wyznanie cesarza. Fałszywe nauki zostały wyklęte, a Papież napisał wiernym we wszystkich miejscach, utwierdzając ich w prawosławiu i wyjaśniając błędy heretyków i ostrzegając ich pod każdym względem, aby się przed nimi strzegli. (s. 7)

Wtedy Teodozjusz zaczął mówić: „Życzą sobie cesarz i patriarcha”. przede wszystkim dowiedzieć się od Ciebie, dlaczego wycofujesz się z komunii z Tronem Konstantynopola.”

Święty Maksym odpowiedział: „Znasz innowacje, które były wprowadzony dwadzieścia jeden lat temu w Aleksandrii, kiedy Cyrus, były tego patriarcha city, upublicznił „Dziewięć rozdziałów”, które zostały zatwierdzone i potwierdzone przez tronu Konstantynopola. Były też inne zmiany i dodatki – Ekthesis oraz Literówki – zniekształcające definicje Synody. Te innowacje wprowadzili najważniejsi przedstawiciele Kościoła św. Bizancjum, Sergiusz, Pyrrus i Paweł, a oni są znani wszystkim kościołom. Oto powód, dla którego ja, Twój sługa, nie wejdę w komunię z Kościołem Konstantynopol. Niech te przestępstwa, wprowadzone do Kościoła przez wyżej wymienionych ludzi, zostać usuniętym; niech ci, którzy je wprowadzili, zostaną usunięci; a potem droga do zbawienia zostaniecie oczyszczeni ze wszystkich barier i będziecie kroczyć gładką ścieżką Ewangelii, oczyszczony z wszelkiej herezji! Kiedy zobaczę Kościół w Konstantynopolu takim, jakim był dawniej Wejdę z nią w komunię bez żadnego nawoływania ze strony mężczyzn. Ale póki są w niej pokusy heretyckie i choć heretycy są jej biskupami, nie słowo lub czyn przekonają mnie, abym kiedykolwiek nawiązał z nią komunię. (19-20, podkreśla moje)

Na to Abba Maksym odpowiedział: „Zamilczanie jakiegoś słowa oznacza zaprzeczyć temu, jak Duch Święty mówi przez Proroka: „Nie ma języków ani słów w którym ich głosy nie są słyszalne”; (Ps. 18:3). Dlatego jeśli nie zostanie powiedziane jakieś słowo, to to wcale nie jest słowo.

Wtedy Troilus powiedział: „Miejcie w swoim sercu jakąkolwiek wiarę, jaką wam się podoba; nikt ci nie zabrania.

Święty Maksym sprzeciwił się: „Ale całkowite zbawienie nie zależy od samą wiarę sercem, ale także po jej wyznaniu, gdyż Pan powiedział: „Ktokolwiek będzie wyrzekcie się Mnie przed ludźmi, tego i Ja się wyprę przed moim Ojcem, który jest w niebie”; (Mat. 10:33). Boski Apostoł naucza także: „Bo wierzy się sercem”. prawość; i ustami wyznaje się ku zbawieniu”; (Rzym. 10:10). Jeśli, zatem Bóg oraz boscy prorocy i apostołowie nakazują, aby była to tajemnica wiary wyznawany słowem i językiem, a ta tajemnica wiary przynosi zbawienie ludziom całym świecie, to nie wolno zmuszać ludzi do milczenia przy spowiedzi, aby nie przeszkodziło to zbawieniu ludzi.” (s. 29)

Przykład św. Marka z Efezu

W dniu swego spoczynku zwracał się do wiernych. To jest fragment:

Jeśli chodzi o Patriarchę, powiem to, żeby przypadkiem nie przyszło mu do głowy, żeby okazać mi przy tym pewien szacunek pochówku tego mojego pokornego ciała, lub wysłać do mojego grobu któregokolwiek ze swoich hierarchów lub duchownych lub w ogóle kogokolwiek, kto pozostaje z nim w komunii, aby mogli wziąć w nim udział modlitwę lub przyłączyć się do zaproszonych do niej kapłanów, myśląc, że o godz jakiś czas, a może potajemnie, pozwoliłem mu na komunię. I żeby mój cisza daje szansę tym, którzy nie znają dobrze i w pełni moich poglądów podejrzewam jakąś formę pojednania, niniejszym oświadczam i zeznaję przed wieloma osobami obecni tu godni ludzie, których nie pragnę w żaden sposób i absolutnie, i nie przyjmujcie komunii z nim ani z tymi, którzy z nim są, nie w tym życia ani po mojej śmierci, tak jak (nie akceptuję) ani Unii, ani dogmatów łacińskich, które on i jego zwolennicy przyjęli i dla których egzekwowania on zajął to przewodnictwo w celu obalenia prawdziwych dogmatów z kościoła. Jestem absolutnie przekonany, że im dalej od niego stoję i tacy jak on, tym bliżej jestem Boga i wszystkich świętych, i do tego stopnia że odłączę się od nich, jestem w jedności z Prawdą i Świętym Ojcowie, Teologowie Kościoła; i jestem również przekonany, że te którzy się do nich zaliczają, stoją daleko od Prawdy i od błogosławieni Nauczyciele Kościoła. I dlatego mówię: tak jak w trakcie przez całe życie byłem oddzielony od nich, więc w chwili mojego wyjazdu tak a po mojej śmierci odwracam się od stosunków i komunii z nimi i ślubuję i rozkaż, aby nikt (z nich) nie zbliżał się ani do mojego pochówku, ani do mojego grobu, i podobnie jak każdy inny z naszej strony, w celu podjęcia próby przyłączenia się i koncelebrować w naszych nabożeństwach; byłoby to bowiem mieszaniem tego, co być nie może mieszany. Ale wypada im być całkowicie oddzielonym od nas aż do czasu Bóg udzieli Swojemu Kościołowi naprawienia i pokoju. [cytat z The Słowo Prawosławne, czerwiec-lipiec 1967, s. 103 i nast.]

Zobacz także: Św. Marka z Efezu