POLITICO analizuje, kto otwiera Malbeca — a kto płacze nad swoim Bordeaux (ahem, Emmanuel Macron, ahem).
Największa w historii Europy umowa handlowa w końcu doczekała się akceptacji w piątek po 25 latach negocjacji.
Dotarcie do tego celu kosztowało krew, pot, łzy i wyczerpujące dyskusje, ale kraje UE w końcu poparły umowę z blokiem Mercosur, torując drogę do utworzenia strefy wolnego handlu obejmującej ponad 700 milionów ludzi w Europie i Ameryce Łacińskiej.
Umowa, która oczekuje na zatwierdzenie przez Parlament Europejski, zniesie ponad 90% ceł na eksport z UE. Europejscy klienci będą mogli jeść wołowinę z bydła karmionego trawą z argentyńskich pampasów. Brazylijscy kierowcy odczują spadek ceł importowych na niemieckie samochody.
Jeśli chodzi o wpływ ekonomiczny porozumienia, cóż, to nic w porównaniu z epickimi sporami, jakie toczyły się o nie: Komisja Europejska szacuje, że do 2040 r. doprowadzi ono do wzrostu gospodarczego UE o 77,6 mld euro (czyli 0,05 proc.).
Jak w każdej transakcji, są zwycięzcy i przegrani. POLITICO pokazuje, kto otwiera swojego Malbeca, a kto z drugiej strony płacze nad Bordeaux.
Zwycięzcy
Giorgia Meloni
Premier Włoch znów to zrobiła. Giorgia Meloni dostrzegła, w którą stronę wieją wiatry polityczne i umiejętnie wymusiła w ostatniej chwili ustępstwa na rzecz włoskich rolników, grożąc, że poprze francuski sprzeciw wobec umowy.
Efekt końcowy? W zamian za poparcie, Rzymowi udało się zapewnić ochronę rynku rolnego i obietnice nowych funduszy na rolnictwo od Komisji Europejskiej – zwycięstwa, którymi rząd może się chwalić przed wyborcami w kraju. Oznacza to również, że Meloni po raz kolejny opowiedziała się po zwycięskiej stronie, prezentując się jako gracz zespołowy pomimo opóźnień w ostatniej chwili. Podsumowując, to kolejny laur dla Rzymu.
Niemiecki przemysł samochodowy
Das Auto nie miał ostatnio zbyt wielu powodów do radości, ale Mercosur w końcu daje ku temu powody. Słynny niemiecki sektor motoryzacyjny będzie miał łatwiejszy dostęp do konsumentów w Ameryce Łacińskiej. Niższe cła oznaczają, przy założeniu niezmienności innych czynników, większą sprzedaż i wzrost zysków dla firm takich jak Volkswagen i BMW.
Jest kilka haczyków. Cła, obecnie na poziomie 35 procent, nie zostaną obniżone od razu. Na prośbę Brazylii, która ma własny przemysł motoryzacyjny, znoszenie barier handlowych będzie stopniowe. Pojazdy elektryczne będą traktowane preferencyjnie, w obszarze, w którym Europa pozostaje w tyle.
Ursula von der Leyen
Mercosur to słodko-gorzki triumf przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen. Od ponad roku, kiedy to uścisnął dłoń liderom Mercosuru, jej zespół robił wszystko, co w jego mocy, aby sprostać żądaniom sceptyków i zdobyć kluczową większość kwalifikowaną, która w końcu zmaterializowała się w piątek. Można spodziewać się triumfu w przyszłym tygodniu, kiedy szef Berlaymont uda się do Paragwaju, aby podpisać umowę.
Na arenie międzynarodowej pomaga również wzmocnić pozycję Brukseli w czasach, gdy blok wygląda jak ociężały dinozaur, konsekwentnie przechytrzany przez USA i Chiny. Szeroko zakrojona umowa handlowa pokazuje, że oparty na zasadach porządek międzynarodowy, który tak ceni UE, wciąż żyje, mimo że USA zmusiły południowoamerykańskiego przywódcę do ucieczki w kajdanach.
Umowa ta miała jednak bardzo wysoką cenę . Von der Leyen musiała obiecać rolnikom z UE 45 miliardów euro w formie dotacji, aby ich pozyskać, wycofując się z wysiłków na rzecz ograniczenia wsparcia dla rolnictwa w budżecie UE i zwiększenia inwestycji w innowacje i rozwój.
Rolnicy Europy
A skoro już o rolnikach mowa, to patrząc na nagłówki, można by pomyśleć, że Mercosur to katastrofa. Przecież niezliczone tony południowoamerykańskich produktów rolnych sprzedawane po zawrotnych cenach wypędzą ciężko pracującego francuskiego czy polskiego oracza z jego ziemi, prawda?
Rzeczywistość jest nieco bardziej skomplikowana. Umowa przewiduje ścisłe kwoty dla kategorii od wołowiny po drób. W efekcie rolnicy z Ameryki Łacińskiej będą mogli eksportować maksymalnie kilka piersi kurczaka na osobę w Europie rocznie. Jednocześnie umowa przewiduje specjalne zabezpieczenia dla europejskich producentów produktów specjalistycznych, takich jak włoski parmezan czy francuskie wino, którzy mogą skorzystać na rozszerzeniu rynku. Tyle z agropokalips.
Następnie pojawia się kwestia 45 miliardów euro dotacji, które trafiają do kieszeni rolników. Trudno nie dojść do wniosku, że pomimo protestów dotyczących traktorów i walk o obornik w centrum Brukseli, umowa wcale nie wygląda aż tak źle.
Przegrani
Emmanuel Macron
Żaden wysoko postawiony polityk nie był bardziej niezłomny w swoim sprzeciwie wobec umowy handlowej niż prezydent Francji Emmanuel Macron, który pod ogromną presją polityczną w kraju konsekwentnie sprzeciwiał się umowie. Nic więc dziwnego, że Francja dołączyła do Polski, Austrii, Irlandii i Węgier, które bezskutecznie głosowały przeciwko Mercosurowi.
Były bankier inwestycyjny może być w głębi duszy kapitalistą, który opowiada się za wolnym handlem, ale doskonale wie, że w kraju umowa ta jest postrzegana jako cios w plecy długo cierpiących galijskich rolników. Macron, który zwalnia premierów w tempie zarezerwowanym wcześniej dla politycznych przypadków, takich jak Włochy, odniósł ostatnio bardzo niewiele zwycięstw. Torpedowanie umowy o wolnym handlu, a przynajmniej jej dalsze opóźnianie, byłoby dowodem na to, że prezydent Francji, który jest już na uboczu, wciąż ma pewien wpływ na scenę europejską.
Macron podjął dzielną próbę zmobilizowania wojsk do kontrataku w ostatniej chwili i w pewnym momencie wydawało się, że ma dobrą okazję, by pokrzyżować plany po tym, jak uwiódł Włocha Meloni. Wszystko to jednak spełzło na niczym. Po tej ostatniej porażce spodziewajcie się kolejnych ataków na prezydenta Francji w mediach krajowych, podczas gdy Macron kontynuuje swój powolny upadek z olimpijskich wyżyn Pałacu Elizejskiego.
Donald Trump
Umowa z Mercosur zawarta zaledwie kilka dni po misji USA mającej na celu pojmanie wenezuelskiego przywódcy Nicolása Maduro i postawienie go przed sądem w Nowym Jorku wreszcie pokazuje, że Europie nie brakuje miękkiej siły, która pozwoli jej konstruktywnie współpracować z podobnie myślącymi partnerami — o ile faktycznie będzie potrafiła mądrze ją wykorzystać.
Każda umowa handlowa powinna być postrzegana jako korzystna dla obu stron, a prezydent USA Donald Trump i jego sztuka geopolitycznego wywierania nacisków w ten sposób nie działają.
Przy okazji wzmocniło to również jego przeciwników — w tym prezydenta Brazylii i szefa Mercosuru Luiza Inácio Lulę da Silvę — który wykazał się niezwykłą cierpliwością, czekając, aż UE zacznie działać (i publicznie utrzymywał przyjacielskie stosunki z Macronem, nawet gdy rozmowy handlowe utknęły w martwym punkcie).
Chiny
Chiny zwiększały eksport do Ameryki Łacińskiej, zwłaszcza do Brazylii, w ciągu dekad, gdy UE negocjowała umowę handlową z Mercosurem. Umowa UE-Mercosur jest szansą dla Europy na odzyskanie części udziału w rynku, zwłaszcza w konkurencyjnych sektorach, takich jak motoryzacja, maszyny i lotnictwo.
Umowa wzmacnia również pozycję UE w zakresie utrzymania wiodącej pozycji, jeśli chodzi o inwestycje bezpośrednie, a jest to obszar, w którym europejskie firmy wciąż przewyższają swoich chińskich konkurentów.
Emmanuel Macron dzielnie próbował zmobilizować żołnierzy do kontrataku w ostatniej minucie i w pewnym momencie wydawało się, że ma dobrą okazję, by pokrzyżować plany po tym, jak przekonał Włocha Meloniego. | Zdjęcie basenowe Ludovica Marina/EPA
Z politycznego punktu widzenia Chinom udało się w pewnym stopniu odciągnąć kraje takie jak Brazylia od zachodnich perspektyw, na przykład poprzez grupę BRICS, składającą się z Brazylii, Rosji, Indii, Chin i RPA oraz innych gospodarek rozwijających się. Ponieważ umowa nie dotyczy wyłącznie handlu, ale także tworzy głębszą współpracę polityczną, Lula i jego odpowiednicy z Mercosuru zacieśniają więzi z Europą.
Las deszczowy Amazonii
Niestety, dla ekosystemu świata, Mercosur oznacza jedno: spal się, kochanie, spal się.
Pastwiska, na których wypasane są brazylijskie stada, są wypasane kosztem niegdyś rozległych, a teraz kurczących się lasów tropikalnych. Mówiąc wprost, więcej wołowiny dla Europy oznacza mniej drzew dla świata. To nie są same złe wieści dla klimatu. Umowa handlowa zawiera zarówno obowiązkowe zabezpieczenia przed nielegalnym wylesianiem, jak i zobowiązanie sygnatariuszy do przestrzegania Porozumienia Paryskiego w sprawie klimatu.
https://www.politico.eu/article/eu-mercosur-trade-deal-the-winners-and-losers/
