|
20 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
ochrony prawno-administracyjnej oraz stworzeniu warunków sprzyjających poszanowaniu godności stronom kontraktu. |
|
Art. 25. 1. Kościoły i inne związki wyznaniowe są równouprawnione. 2. Władze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym. 3. Stosunki między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie, jak również współdziałania dla dobra człowieka i dobra wspólnego. 4. Stosunki między Rzeczypospolitą Polską a Kościołem Katolickim określają umowa międzynarodowa zawarta ze Stolicą Apostolską i ustawy. 5. Stosunki między Rzeczypospolitą Polską a innymi kościołami oraz związkami wyznaniowymi określają ustawy uchwalone na podstawie umów zawartych przez Radę Ministrów z ich właściwymi Przedstawiciel ami. 1. Religia i nauka zajmują się różnymi obszarami rzeczywistości, posługują się różnymi metodami jej poznawania i doświadczania, jednak wzajemnie się uzupełniają i wzbogacają umożliwiając lepsze ludzkie bytowanie w całym bogactwie jego złożoności i różnorodności. 2. Wyznaniom religijnym i innym orientacjom światopoglądowym zakazane jest wprowadzanie dyskryminacji, konfliktów i podziałów społecznych. 3. Bez względu na wyznanie lub bezwyznaniowość każdy mieszkaniec Polski jest w równym stopniu chroniony prawem. 4. Kościoły i inne związki wyznaniowe są równouprawnione. 5. Służby publiczne w Polsce zachowują bezstronność w sprawach przekonań duchowych: religijnych, światopoglądowych i filozoficznych oraz zapewniają swobodę ich wyrażania w życiu społecznym w granicach prawa. 6. Stosunki między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania i wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie, jak również współdziałania dla dobra człowieka i dobra wspólnego. 7. Państwo nie może finansować działalności żadnego kościoła i innych związków wyznaniowych, a jednocześnie wszystkie Kościoły i inne związki wyznaniowe są zobowiązane do płacenia podatków z działalności gospodarczej. |
|
21 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
Art. 26. |
|
1. Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. 2. Siły Zbrojne zachowują neutralność w sprawach politycznych oraz podlegają cywilnej i demokratycznej kontroli. 1. Siły Obronne Polski służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. 2. Siły Obronne biorą udział w sprawach politycznych poprzez wystawianie swoich kandydatów do wyborów regionalnych na stanowisko ministra obrony narodowej. 3. Siły Obronne podlegają Przedstawicielom w zakresie sprawowania nad nimi cywilnej kontroli. 3. Użycie Sił Obronnych Polski w kraju i poza granicami jest dopuszczalne w sytuacjach szczególnych, gdy leży to w interesie Polski, jedynie na podstawie rozkazu Naczelnego Zwierzchnika Sił Obronnych. 4. Siły Obronne Polski mogą być dowodzone jedynie przez rodowitych obywateli polskich. Art. 27. W Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Przepis ten nie narusza praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych. W Polsce językiem urzędowym jest język polski. Dopuszcza się by każde z województw posiadało w urzędach drugi, lokalny język jako ciągłość tradycji kulturowej regionu. Art. 28. 1. Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu. 2. Barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony. 3. Hymnem Rzeczypospolitej Polskiej jest Mazurek Dąbrowskiego. 4. Godło, barwy i hymn Rzeczypospolitej Polskiej podlegają ochronie prawnej. 5. Szczegóły dotyczące godła, barw i hymnu określa ustawa. 1. Godłem Polski jest wizerunek orła białego z zamkniętą koroną. 2. Herbem Polski jest Godło w purpurowym polu. 3. Barwami Polskiej są: BIAŁY, NIEBIESKI i CZERWONY. 4. Hymnem narodowym Polski jest Mazurek Dąbrowskiego. 5. Herb, Godło, barwy i Hymn Polski podlegają ochronie prawnej. |
|
22 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
6. Szczegóły dotyczące Herbu, Godła, barw i Hymnu określa ustawa. Art. 29. Stolicą Rzeczypospolitej Polskiej jest Warszawa. Stolicą Polski Rzeczypospolitej jest Warszawa. |
|
Rozdział II WOLNOŚCI, PRAWA I OBOWIĄZKI CZŁOWIEKA I OBYWATELA WOLNOŚCI, PRAWA I OBOWIĄZKI MIESZKAŃCA POLSKI Zasady ogólne Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Przyrodzona oraz kulturowa godność tworzą wartość najwyższą i uwznioślającą człowieka, ich poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem każdej odpowiedzialnej osoby i służb publicznych, władza i funkcjonariusze publiczni mają rzetelnie służyć ludziom i stanu państwa. Art. 31. 1. Wolność człowieka podlega ochronie prawnej. 2. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje. 3. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. 1. Wolność człowieka podlega ochronie osobistej oraz prawnej pod rygorem odpowiedzialności jednostki czyniącej z tej ochrony skutek prawny. 2. Każdy jest obowiązany szanować wolności, prawa oraz mienie innych. Nikogo nie wolno zmuszać do tego czego prawo mu nie nakazuje, w każdym przypadku za ten przymus odpowiedzialność ponoszą nakazujący i wszystkie osoby świadome. 3. Ograniczenia w wyniku zastosowania art. 228, w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w państwie |
|
23 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw wymienionych w art. 233, a w szczególności art. 8, art. 39, art. 47, art. 54 i art. 64 oraz art. 68. |
|
Art. 32. 1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. 2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. 1. Wszyscy przebywając na terenie Polski są zobowiązani do przestrzegania prawa opartego na niniejszej Konstytucji, oraz mają prawo do godnego traktowania w oparciu o art. 30 i art. 31. 2. Żaden Polak lub Polka nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym jeżeli nie naruszył dobra wspólnego Polski Rzeczypospolitej, lub nie wyrządził szkody innemu mieszkańcowi, a wina jego będzie udowodniona wg art. 42. 3. Pomocniczość z art. 4 ust. 3 jest podstawową zasadą opisującą stosunek Przedstawicieli na służbie, reprezentujący organy Państwa, do obywatela, i na odwrót. Art. 33. 1. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym. 2. Kobieta i mężczyzna mają w szczególności równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów, do jednakowego wynagradzania za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń. Kobieta i mężczyzna w Polsce Rzeczypospolitej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym. Art. 34. (Rdzenność i Obywatelstwo) 1. Obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi. Inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określa ustawa. 2. Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie. 1. Rodowity Polak (Suweren) to osoba urodzona w Polsce (więzy ziemi) lub poza granicami kraju, z osoby urodzonej w Polsce (więzy krwi) będącej rodowitym Polakiem. Potwierdza to wpis |
|
24 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
do Rejestru Rodowego Polski, na wniosek złożony przez daną osobę, do USC z załączonymi aktami urodzenia przodków w min. 3-ech pokoleniach. 2. Obywatelstwo polskie uzyskuje się z chwilą otrzymania dowodu tożsamości wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego. Każdy Polak, który skończył 18 rok życia, ma prawo ubiegać się o nadanie obywatelstwa poprzez samodzielne złożenie wniosku do USC. Warunkiem otrzymania obywatelstwa jest zdany państwowy egzamin ze znajomości języka polskiego, historii i Konstytucji. 3. Urząd Stanu Cywilnego przekazuje Najwyższej Izbie Kontroli pozytywnie rozpatrzone wnioski celem archiwizacji oraz ustalenia statusu danej osoby na podstawie jej stosunku do Państwa. 4. Polak nie może utracić statusu społecznego, chyba że sam się go zrzeknie, wyjątek stanowi utrata na wniosek Sądu Najwyższego akceptowanego przez ławę przysięgłych złożoną z sędziów pokoju. Wszystkie przypadki potwierdzenia rdzenności, nabycia obywatelstwa polskiego oraz zmiany statusu społecznego określa ustawa. |
|
Art. 35. 1. Rzeczypospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury. 2. Mniejszości narodowe i etniczne mają prawo do tworzenia własnych instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie tożsamości religijnej oraz do uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotyczących ich tożsamości kulturowej. 1. Polska dopuszcza mieszkańcom należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury jeżeli tylko nie zagraża to dobru wspólnemu i interesowi narodowemu Polski na poziomie regionu i ogólnonarodowym. 2. Mniejszości narodowe i etniczne mogą tworzyć własne instytucje edukacyjne, kulturalne oraz instytucje służące ochronie tożsamości i kultury duchowej, jeżeli tylko nie zagraża to dobru wspólnemu oraz interesowi narodowemu Polski. 3. MNIEJSZOŚCI, wymienione w ust. 1 i 2 mają prawo do uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw w zakresie dotyczącym siebie. |
|
25 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
Art. 36. |
|
Podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej. 1. Podczas pobytu za granicą prawo do opieki ze strony Polski posiadają wszyscy Polacy. 2. Podczas pobytu za granicą osoby posiadające status społeczny gościa posiadają prawo do opieki ze strony Państwa jedynie w przypadku odpowiedniego zatrudnienia na jego terenie. Art. 37. 1. Kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. 2. Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa. 1. Kto znajduje się pod jurysdykcją Polski, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. 2. Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do gości, azylantów i cudzoziemców określa ustawa. |
|
Wolności i prawa osobiste Równości wobec prawa Art. 38. Rzeczypospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. 1. Zdrowie i życie każdego mieszkańca Polski jest jego dobrem osobistym chronionym prawem. 2. Polska zobowiązana jest otaczać opieką zdrowie każdego mieszkańca. 3. Pracownicy służby zdrowia za zaniedbania wobec pacjenta, w oparciu o prawomocny wyrok, ponoszą osobistą odpowiedzialność określoną prawem. Art. 39. Nikt nie może być poddany eksperymentom naukowym, w tym medycznym, bez dobrowolnie wyrażonej zgody. Nikt nie może być poddany eksperymentom naukowym, w tym medycznym, bez dobrowolnie wyrażonej zgody opartej na fachowej (eksperckiej) wiedzy o istniejących zagrożeniach i skutkach dotyczących zdrowia i życia, przy upewnieniu się o pełnej świadomości danej osoby, a w |
|
26 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
przypadku braku przytomności bez zgody osoby wskazanej przez nią. Art. 40. Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar cielesnych. |
|
Art. 41. 1. Każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą. Pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie. 2. Każdy pozbawiony wolności nie na podstawie wyroku sądowego ma prawo odwołania się do sądu w celu niezwłocznego ustalenia legalności tego pozbawienia. O pozbawieniu wolności powiadamia się niezwłocznie rodzinę lub osobę wskazaną przez pozbawionego wolności. 3. Każdy zatrzymany powinien być niezwłocznie i w sposób zrozumiały dla niego poinformowany o przyczynach zatrzymania. Powinien on być w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przekazany do dyspozycji sądu. Zatrzymanego należy zwolnić, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania do dyspozycji sądu nie zostanie mu doręczone postanowienie sądu o tymczasowym aresztowaniu wraz z przedstawionymi zarzutami. 4. Każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny. 5. Każdy bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania. 1. Każdemu Polakowi zapewnia się nietykalność osobistą, wolność osobistą i wolność osobistego komunikowania się. 2. Naruszającego przepisy Konstytucji (szczególnie art. 30) można pozbawić lub ograniczać wolność jedynie na podstawie prawomocnego wyroku sądowego. 3. Każdy pozbawiony wolności bez wyroku sądowego ma prawo niezwłocznego odwołania się do sądu w celu ustalenia legalności tego pozbawienia. O pozbawieniu wolności powiadamia się niezwłocznie osobę wskazaną lub rodzinę pozbawionego wolności. Ostateczne odwołanie względem konstytucyjności posiada Senat. 4. Każdy mieszkaniec Polski w chwili zatrzymania przez uprawniony organ służb państwowy musi mieć postawiony precyzyjny zarzut. Powinien on w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania zostać przekazany do dyspozycji sądu. Zatrzymanego należy zwolnić, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania do dyspozycji sądu nie zostanie mu doręczone postanowienie sądu o tymczasowym aresztowaniu wraz z uprawdopodobnieniem zarzutów. 5. W przypadku zatrzymania przez służby państwowe, każdy rodowity obywatel Polski ma |
|
27 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
prawo z wolnej stopy zażądać niezwłocznego zwołania i przeprowadzania nad sobą własnosądu przy udziale sędziów pokoju (art. 42.2), jednakże nikt w swej własnej sprawie nie może być sędzią. Szczegóły określa ustawa. Zobacz hasło WŁASNOSĄD w Słowniku konstytucyjnym Art. 42. 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Zasada ta nie stoi na przeszkodzie ukaraniu za czyn, który w czasie jego popełnienia stanowił przestępstwo w myśl prawa międzynarodowego. 2. Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu. 3. Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Zasada ta nie stoi na przeszkodzie ukaraniu za czyn, który w czasie jego popełnienia stanowił przestępstwo w myśl prawa międzynarodowego. 2. Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony własnej we wszystkich stadiach postępowania (z uwzględnieniem art. 41.5). Może on wprowadzić do postępowania czynnik społeczny, w szczególności wybrać dowolnie swojego reprezentanta lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu lub sędziego pokoju. 3. Każde posiedzenie sądu musi być rejestrowane w systemie audio-wideo z transmisją bezpośrednią na stronie www.(miasto).so.gov.pl z podaniem sygnatury akt wraz z utrzymywaną archiwizacją. Strony postępowania mają prawo do uzyskania nagrań. 4. Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. |
|
Art. 43. Zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości nie podlegają przedawnieniu. Zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, a w szczególności przeciw narodowi i mieszkańcom Polski, nie podlegają przedawnieniu, a państwowy wymiar sprawiedliwości jest zobowiązany do ścigania tych przestępców. |
|
28 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
Art. 44. |
|
Bieg przedawnienia w stosunku do przestępstw, nie ściganych z przyczyn politycznych, popełnionych przez funkcjonariuszy publicznych lub na ich zlecenie, ulega zawieszeniu do czasu ustania tych przyczyn. 1. Każde przestępstwo ogłoszone prawomocnym wyrokiem sądowym, popełnione przez funkcjonariusza publicznego lub państwowego podlega pozbawieniu wolności osobistej. W szczególności za: a) działanie przeciw suwerenności i niepodległości Polski, b) wyprzedaż majątku narodowego, c) malwersacje lub defraudacje, d) działanie na szkodę i przeciw rozwojowi gospodarczemu Polski lub jej mieszkańców, e) łamanie niezbywalnych praw człowieka, przewiduje się najwyższy rodzaj kary do 35 lat pozbawienia wolności, praw, majątku-mienia włącznie ze sprzedanym lub przepisanym. 2. Bezpośrednio w chwili wykrycia przestępstwa popełnionego przez funkcjonariusza państwowego, postawienia mu zarzutów i ich uprawdopodobnienia zwalnia się danego funkcjonariusza z funkcji oraz natychmiast stawia się go w stan oskarżenia. 3. Ust. 1 i ust. 2 stosuje się jednako do każdego mieszkańca. Art. 45. 1. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. 2. Wyłączenie jawności rozprawy może nastąpić ze względu na moralność, bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny oraz ze względu na ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny. Wyrok ogłaszany jest publicznie. 1. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd lub własnosąd, z możliwym udziałem sędziów pokoju. 2. Wyłączenie jawności rozprawy może nastąpić ze względu na moralność oraz ze względu na ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny. 3. Wyłączenie jawności rozprawy może nastąpić ze względu na uzasadnione naruszenie bezpieczeństwa państwa lub uzasadnione naruszenie porządku publicznego. 4. Wyroki ogłaszane są publicznie. |
|
29 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
Art. 46. |
|
Przepadek rzeczy może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. |
|
Art. 47. Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. |
|
Art. 48. 1. Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania. 2. Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. 1. Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania. 2. Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich może nastąpić tylko w szczególnych przypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu przy udziale ławy przysięgłych. 3. Proces mający na celu ograniczenie praw rodzicielskich musi być prowadzony przy udziale ławy przysięgłych oraz wszystkich organizacji pozarządowych zawnioskowanych przez powodowych rodziców. 4. Całkowicie zakazuje się adopcji polskich dzieci przez obywateli innych państw, oraz wydawania dzieci celem zamieszkania poza granicami Polski. 5. Adopcji polskich dzieci może dokonać tylko polskie małżeństwo. Art. 49. Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się. Ich ograniczenie może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony. Zapewnia się wolność komunikacji oraz ochronę tajemnicy komunikowania się. Ich ograniczenie może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w art. 41 i w sposób w nim określony. |
|
30 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
Art. 50. |
|
Zapewnia się nienaruszalność mieszkania. Przeszukanie mieszkania, pomieszczenia lub pojazdu może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony. 1. Zapewnia się nienaruszalność miejsca zamieszkania. Przeszukanie miejsca zamieszkania wraz z mieszkaniem, pomieszczeniem lub pojazdem może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w art. 41 i w sposób w nim określony. 2. Rodakom, którym przyznano grunty na podstawie art. 75, zapewnia się suwerenność w obrębie tej parceli. |
|
Art. 51. 1. Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. 2. Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. 3. Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa. 4. Każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą. 5. Zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa ustawa. 1. Nikt nie może być obowiązany do ujawniania informacji dotyczących jego osoby inaczej niż na podstawie art. 41. 2. Władze publiczne mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać inne informacje o mieszkańcach jedynie w przypadkach określonych w art. 41 i w sposób w nim określony. 3. Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w art. 41 i w sposób w nim określony. 4. Każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z art. 41. 5. Zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa art. 41. Art. 52. 1. Każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. |
|
31 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
2. Każdy może swobodnie opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Wolności, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą podlegać ograniczeniom określonym w ustawie. 4. Obywatela polskiego nie można wydalić z kraju ani zakazać mu powrotu do kraju. 5. Osoba, której pochodzenie polskie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą, może osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. 1. Każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Polski oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. 2. Każdy może swobodnie opuścić terytorium Polski Rzeczypospolitej. 3. Wolności, o których mowa w ust.1 i 2 podlegają ograniczeniom jedynie w przypadkach określonych w art. 41, art. 55 i art. 233 w sposób w nich określony. 4. Mieszkańca Polski nie można wydalić z kraju ani zakazać mu powrotu do kraju. 5. Osoba, której pochodzenie polskie zostało potwierdzone zgodnie z ustawą może osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej na stałe, oraz nabywa prawa i obowiązki mieszkańca i obywatela Polski. |
|
Art. 53. 1. Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii. 2. Wolność religii obejmuje wolność wyznawania lub przyjmowania religii według własnego wyboru oraz uzewnętrzniania indywidualnie lub z innymi, publicznie lub prywatnie, swojej religii przez uprawianie kultu, modlitwę, uczestniczenie w obrzędach, praktykowanie i nauczanie. Wolność religii obejmuje także posiadanie świątyń i innych miejsc kultu w zależności od potrzeb ludzi wierzących oraz prawo osób do korzystania z pomocy religijnej tam, gdzie się znajdują. 3. Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami. Przepis art. 48 ust. 1 stosuje się odpowiednio. 4. Religia kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie może być naruszona wolność sumienia i religii innych osób. 5. Wolność uzewnętrzniania religii może być ograniczona jedynie w drodze ustawy i tylko wtedy, gdy jest to konieczne do ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych osób. 6. Nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych. 7. Nikt nie może być obowiązany przez organy służby publicznej do ujawnienia swojego |
|
32 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania. 1. Każdemu zapewnia się wolność sumienia i wyznania, jeżeli nie zagraża to zdrowiu i życiu innych ludzi. 2. Wolność wyznania obejmuje wolność przekonań duchowych lub przyjmowania wyznania według własnego wyboru oraz uzewnętrzniania indywidualnie lub z innymi, publicznie lub prywatnie, przez uprawianie kultu, modlitwę, uczestniczenie w obrzędach, praktykowanie i nauczanie. Wolność wyznania obejmuje także posiadanie świątyń i innych miejsc kultu w zależności od potrzeb ludzi oraz prawo osób do korzystania z pomocy duszpasterskiej tam, gdzie się znajdują. 3. Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i duchowego zgodnie ze swoimi przekonaniami. Przepis art. 48 ust. 1 stosuje się odpowiednio. 4. Wyznawane przekonania duchowe związków wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej może być przedmiotem nauczania w szkole, przy czym ma być zgodne z zasadą wolności sumienia i wyznania innych osób, a także niniejszej Konstytucji. 5. Wolność uzewnętrzniania wyznania może być ograniczona jedynie gdy jest to konieczne do ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych mieszkańców. 6. Nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach duchowych. 7. Nikt nie może być obowiązany przez organy służby publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań duchowych lub wyznania. Art. 54. 1. Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. 2. Cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zakazane. Ustawa może wprowadzić obowiązek uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej lub telewizyjnej. 1. Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji w oparciu o art. 14 (wolność mediów; dostęp do informacji), art. 18 ust. 2 (światopogląd rodziców), art. 25 ust. 3 (wolność wyznania), art. 51 ust 3 i 4 (dostęp do informacji). 2. Cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu jest zakazana. |
|
33 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
3. Konstytucja w oparciu o art. 213 dopuszcza wprowadzanie koncesji środków społecznego przekazu jedynie dla krajowych podmiotów. |
|
Art. 55. 1. Ekstradycja obywatela polskiego jest zakazana, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 2 i 3. 2. Ekstradycja obywatela polskiego może być dokonana na wniosek innego państwa lub sądowego organu międzynarodowego, jeżeli możliwość taka wynika z ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską umowy międzynarodowej lub ustawy wykonującej akt prawa stanowionego przez organizację międzynarodową, której Rzeczypospolita Polska jest członkiem, pod warunkiem że czyn objęty wnioskiem o ekstradycję: 1) został popełniony poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz jednocześnie 2) stanowił przestępstwo według prawa Rzeczypospolitej Polskiej lub stanowiłby przestępstwo według prawa Rzeczypospolitej Polskiej w razie popełnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zarówno w czasie jego popełnienia, jak i w chwili złożenia wniosku. 3. Nie wymaga spełnienia warunków określonych w ust. 2 pkt. 1 i 2 ekstradycja mająca nastąpić na wniosek sądowego organu międzynarodowego powołanego na podstawie ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską umowy międzynarodowej, w związku z objętą jurysdykcją tego organu zbrodnią ludobójstwa, zbrodnią przeciwko ludzkości, zbrodnią wojenną lub zbrodnią agresji. 4. Ekstradycja jest zakazana, jeżeli dotyczy osoby podejrzanej o popełnienie bez użycia przemocy przestępstwa z przyczyn politycznych lub jej dokonanie będzie naruszać wolności i prawa człowieka i obywatela. 5. W sprawie dopuszczalności ekstradycji orzeka sąd. 1. Ekstradycja mieszkańca polski jest zakazana, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 2. 2. Dopuszcza się ekstradycji jedynie obywatela niepolskiego, lecz o sprawie musi orzec Sąd Najwyższy. Zobacz hasło EKSTRADYCJA w Słowniku konstytucyjnym Art. 56. 1. Cudzoziemcy mogą korzystać z prawa azylu w Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. 2. Cudzoziemcowi, który w Rzeczypospolitej Polskiej poszukuje ochrony przed prześladowaniem, |
|
34 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
może być przyznany status uchodźcy zgodnie z wiążącymi Rzeczypospolitą Polską umowami mi ędzynarodowymi. 1. Cudzoziemcy mogą korzystać z prawa azylu w Polsce na zasadach określonych w ustawie. 2. Cudzoziemcowi, który w Polsce poszukuje ochrony przed prześladowaniem, może być przyznany status uchodźcy zgodnie z wiążącymi Polskę umowami międzynarodowymi. |
|
Wolności i prawa polityczne Art. 57. Każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich. Ograniczenie tej wolności może określać ustawa. Każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich. Ograniczenie tej wolności może dotyczyć innych zgromadzeń i musi być określone ustawą. Art. 58. 1. Każdemu zapewnia się wolność zrzeszania się. 2. Zakazane są zrzeszenia, których cel lub działalność są sprzeczne z Konstytucją lub ustawą. O odmowie rejestracji lub zakazie działania takiego zrzeszenia orzeka sąd. 3. Ustawa określa: rodzaje zrzeszeń podlegających sądowej rejestracji, tryb tej rejestracji oraz formy nadzoru nad tymi zrzeszeniami. 1. Nikomu nie ogranicza się wolności zrzeszania. 2. Zakazane są jednakże zrzeszenia, których cel lub działalność są sprzeczne z Konstytucją. 0 legalności działania danego zrzeszenia orzeka sąd wydając uzasadnienie. 3. Ustawa określa rodzaje zrzeszeń podlegających sądowej rejestracji oraz tryb tej rejestracji 1 formy nadzoru nad tymi zrzeszeniami. Zrzeszenia jako zarejestrowane podmioty podlegają ochronie państwa. |
|
Art. 59. 1. Zapewnia się wolność zrzeszania się w związkach zawodowych, organizacjach społeczno- zawodowych rolników oraz w organizacjach pracodawców. 2. Związki zawodowe oraz pracodawcy i ich organizacje mają prawo do rokowań, w szczególności |
|
35 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
w celu rozwiązywania sporów zbiorowych, oraz do zawierania układów zbiorowych pracy i innych porozumień. 3. Związkom zawodowym przysługuje prawo do organizowania strajków pracowniczych i innych form protestu w granicach określonych w ustawie. Ze względu na dobro publiczne ustawa może ograniczyć prowadzenie strajku lub zakazać go w odniesieniu do określonych kategorii pracowników lub w określonych dziedzinach. 4. Zakres wolności zrzeszania się w związkach zawodowych i organizacjach pracodawców oraz innych wolności związkowych może podlegać tylko takim ograniczeniom ustawowym, jakie są dopuszczalne przez wiążące Rzeczypospolitą Polską umowy międzynarodowe. 1. Nie ogranicza się wolności zrzeszania się w związkach zawodowych i organizacjach społeczno-zawodowych pracowników i pracodawców jeżeli nie naruszają one norm konstytucyjnych 2. Pracownicy ze związkami zawodowymi, oraz pracodawcy i ich organizacje mają prawo do rokowań oraz do zawierania porozumień. 3. Związkom zawodowym przysługuje prawo do organizowania strajków pracowniczych i innych form protestu w granicach określonych w ustawie zasadniczej. Ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia strajkujących lub osób trzecich oraz dobro wspólne, w tym publiczne, jedynie interwencja służb mundurowych poparta sądowym nakazem i ogłoszona w ustawie może ograniczyć prowadzenie strajku lub zakazać go w odniesieniu do określonych kategorii pracowników lub w określonych dziedzinach. 4. Zakres wolności zrzeszania się w związkach zawodowych i organizacjach pracodawców oraz innych wolności związkowych może podlegać tylko takim ograniczeniom jakie są dopuszczalne przez Konstytucję. |
|
Art. 60. Obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. Mieszkańcy Polski korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do każdej służby publicznej na jednakowych zasadach. |
|
Art. 61. 1. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów służby publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności |
|
36 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania służby publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. 2. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów służby publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. 3. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. 4. Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy. 1. Polacy mają prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów służby publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji 0 działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania służby publicznej 1 gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. 2. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów służby publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku i obrazu. 3. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. 4. Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy. |
|
Art. 62. 1. Obywatel polski ma prawo udziału w referendum oraz prawo wybierania Prezydenta Rzeczypospolitej, posłów, senatorów i Przedstawicieli do organów samorządu terytorialnego, jeżeli najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat. 2. Prawo udziału w referendum oraz prawo wybierania nie przysługuje osobom, które prawomocnym orzeczeniem sądowym są ubezwłasnowolnione lub pozbawione praw publicznych albo wyborczych. |
|
37 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
Art. 63. Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów służby publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa. 1. Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów służby publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. 2. W sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia każdy ma obowiązek złożyć skargę w imieniu innej osoby. 3. Tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa. |
|
Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne Przywileje i obowiązki ekonomiczne, socjalne i kulturalne Art. 64. 1. Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. 2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. 3. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. 1. Każdy ma pełne prawo do własności dóbr, innych praw majątkowych oraz posiada prawo dziedziczenia. 2. Zgodnie z art. 38 własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. 3. Własność może być ograniczona na zasadach określonych w art. 233 i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Pozostałe przypadki rozstrzyga właściwy sąd. Art. 65. 1. Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa. 2. Obowiązek pracy może być nałożony tylko przez ustawę. |
|
38 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
3. Stałe zatrudnianie dzieci do lat 16 jest zakazane. Formy i charakter dopuszczalnego zatrudniania określa ustawa. 4. Minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę lub sposób ustalania tej wysokości określa ustawa. 5. Władze publiczne prowadzą politykę zmierzającą do pełnego, produktywnego zatrudnienia poprzez realizowanie programów zwalczania bezrobocia, w tym organizowanie i wspieranie poradnictwa i szkolenia zawodowego oraz robót publicznych i prac interwencyjnych. 1. Każdemu zapewnia się możliwość wyboru zawodu, jego wykonywania i miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa. 2. Obowiązek pracy może być nałożony ustawą, lub prawomocnym wyrokiem sądu. 3. Stałe zatrudnianie dzieci do lat 16 jest zakazane. Formy i charakter dopuszczalnego zatrudniania określają ustawy. 4. Służby publiczne prowadzą politykę zmierzającą do pełnego i produktywnego zatrudnienia mieszkańców Polski poprzez realizowanie i wspieranie poradnictwa oraz szkolenia zawodowego, a w szczególnych przypadkach organizacji robót publicznych lub prac interwencyjnych. Art. 66. 1. Każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Sposób realizacji tego prawa oraz obowiązki pracodawcy określa ustawa. 2. Pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów; maksymalne normy czasu pracy określa ustawa. 1. Każdy ma prawo do pracy w warunkach zapewniających właściwą ochronę zdrowia i życia. Sposób realizacji tego prawa określa ustawa. 2. Pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów; maksymalne normy czasu pracy określa ustawa. Art. 67. 1. Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. 2. Obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. 1. Każdy mieszkaniec ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy |
|
39 | Strona |
|
KONSTYTUCJA POLSKI RZECZYPOSPOLITEJ Projekt Zespołu Prawia, z dnia 27 styczeń 2025 r. |
|
zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Przy czym emerytura nie może być niższa od 1/3 uncji złota, a zaspakajana jest poprzez dystrybucję środków z dywidendy, za którą Skarbu Państw powinien pomnażać stan kruszców. 2. Każdy mieszkaniec pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy (podstawowy dochód gwarantowany) określa ustawa. |
|
Art. 68. 1. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia. 2. Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa. 3. Władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku. 4. Władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. 5. Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. 1. Zgodnie z art. 38 każdy ma prawo do ochrony zdrowia i życia. 2. Każdy mieszkaniec Polski ma obowiązek chronić zdrowie i życie ludzkie. 3. Mieszkańcom, niezależnie od sytuacji materialnej, służby publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa. 4. Służby publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku. 5. Służby publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. 6. Służby publiczne są obowiązane krzewić wszechstronny rozwój kultury fizycznej i zdrowotnej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Art. 69. Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Mieszkańcom niepełnosprawnym służby publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy |
