Dziwi fakt, że w kierownictwie PKWN nie ma przedstawiciela KC PPR! Czyżby to było niedopatrzenie?
Zauważmy, że kierowanie głównymi resortami powierzono działaczom pochodzenia żydowskiego (nie licząc MON i Rolnictwa i Reform Rolnych).
I tak powierzono:
St.Radkiewiczowi (PPR) ….................. bezpieczeństwo publiczne
S.Jędrychowskiemu (PPR) …............... informację i propagandę
J.S.Hanemanowi (PPS)….......................gospodarkę narodową i finanse
E.Sommersteinowi ….............................odszkodowania wojenne
St. Skrzeszewskiemu (PPR).....................oświatę
Dwa tygodnie później, tj. w pierwszych dniach sierpnia 1944 roku, doszlo w Lublinie do połączenia KC PPR z CBKP w ZSRR. W skład nowo utworzonego KC PPR weszli: Baryła Marian, Berman Jakub, Bierut Bolesław, Chełchowski Hilary, Gomułka Wiesław, Jóźwiak Franciszek, Kliszko Zenon, Kowalski Aleksander, Kozłowska Helena, Ignacy Loga-Sowiński Ignacy, Minc Hilary, Moczar Mieczysław, Ochab Edward, Radkiewicz Stanisław, Stefański Marian, Wierbłowski Stefan, Zambrowski Roman, Zawadzki Aleksander.
Ponadto w skład KC w okresie do I Zjazdu (tj. do grudnia 1945 roku) weszli: Bieńkowski Władysław, Modzelewski Zygmunt, Witaszewski Kazimierz.
Jednocześnie ukształtowało się Biuro Polityczne KC PPR w następującym składzie: J. Berman CBKP), B. Bierut (PPR), W. Gomułka (PPR), H. Minc (CBKP), Zawadzki (CBKP)
W późniejszym okresie, jeszcze przed Zjazdem PPR, do Biura Politycznego dokooptowano M. Spychalskiego (PPR) i R. Zambrowskiego (CBKP).
Ze składu Biura Politycznego wynika, że dominowali w nim działacze z CBKP pochodzenia żydowskiego nad działaczami z konspiracyjnego PPR. Miało to istotny wpływ na politykę PPR i przejawiało się to głownie w takich tendencjach jak:
- niedocenianie dorobku PPR, zwłaszcza w zakresie urzeczywistniania idei frontu narodowego w kraju.
- niewidzenia celowości pozyskania poważniejszych środowisk obozy londyńskiego
- nielicznie się ze specyfiką warunków budowy socjalizmu w Polsce.
Trzeba przyznać, że mimo tych tendencji reprezentowanych przez Bermana, Minca, Zambrowskiego i Radkiewicza generalna linia PPR z okresu okupacji została zachowana aż do roku 1948.
Myślę, że nie wszyscy wiedzą o tym, ze KC PPR miał już w sierpniu 1944 roku siedem wydziałów, którymi kierowali:
Wydział Ogólny ....................J. Kowalski (do marca 1945)
Wydział Organizacyjny......... R. Zambrowski
Wydział Propagandy.............. L. Kasman
Wydział Personalny............... Z .Kliszko (do września 1948)
Wydział Wojskowy................ A. Alster
Wydział Zawodowy................K. Witaszewski (do listopada 1945)
Ponadto utworzono Centralną Szkołę PPR w Lublinie, której dyrektorem mianowano Tadeusza Daniszewskiego (do maja 1948). Jak widać także najważniejszymi wydziałami i Szkołą Partyjną kierowali ludzie pochodzenia żydowskiego
Wróćmy jeszcze do składu PKWN. Jak już wspomniałem nie było w niej ani jednego działacza z kraju z okresu okupacji, jeśli nie liczyć Roli-Żymierskiego (AL).
Do PKWN włączono wszystkich członków delegacji KRN za wyjątkiem przedstawicieli PPR: Spychalskiego i Sidora.
Według oświadczenia Hilarego Minca wygłoszonego w dniu 9.X.1944 r. na posiedzeniu Biura Politycznego PPR, to PKWN powstał jako twór przejściowy, sklejony z takiego ciasta, jakie było pod ręką i miał trwać kilka tygodni. Brak dostępu do odpowiednich źródeł utrudnia uzyskania odpowiedzi na następujące pytania:
- z jakiej przyczyny nie było reprezentanta PPR w PKWN
- jak wytłumaczyć fakt dominacji ZPP w PKWN i to mimo oficjalnego uznania zwierzchnictwa KRN nad ZPP oraz priorytetu kraju nad emigracją.
- dlaczego w manifeście PKWN nie umieszczono postulatu nacjonalizacji przemysłu.
Celowo w tym miejscu nie wspominam o tym, co się w tym czasie działo w PPS, ponieważ interesujące nas sprawy, tj. zadziwiająco szybkie kariery działaczy pochodzenia żydowskiego znajdują swój początek dopiero w latach 1946 – 1948.
Analizując skład personalny rządu i PPR w tamtym okresie nie należy zapominać i tzw, uwarunkowaniach zewnętrznych. Wiemy przecież, że utworzonego w lipcu rządu oficjalnie żadne z mocarstw nie uznało. Zaznaczono Moskwie, że cały skład PKWN, to ludzie nie mający mandatu do reprezentowania całego narodu polskiego. Wytykano też, że duża część ludzi z PKWN, to przybysze z ZSRR.
W związku z tym, by jeszcze bardziej nie pogarszać i tak przecież mocno skomplikowanej sytuacji, to wielu danych działaczy KPP pochodzenia żydowskiego działa w tzw. drugiej linii, tzn., że szereg podejmowanych spraw i inicjatyw nie firmowało swoim nazwiskiem, ale o nich odczuwalnie współdecydowało, np. powszechnie wiadomo, że kierownikiem Resortu Administracji Publicznej PKWN jest St. Kotek-Agroszewski (SL), ale o tym, że jego pierwszym zastępcą jest E.Ochab, niestety już niewiele osób wiedziało.
Uwarunkowanie zewnętrzne, o których już wspomniałem, zmuszały koła decydenckie w Moskwie i Lublinie dio szukania takich rozwiązań, które dawałyby stromie przeciwnej jak najmniej argumentów, a stawiały je przed faktami dokonanymi. Pamiętajmy, że wciąż trwają działania wojenne.
Trzeba więc było przeorganizować PKWM. Jest okazja. 27.XII.1944 roku Prezydium Rady Najwyższej ZSRR podjęło uchwalę zapowiadającą uznanie PKWN za oficjalny rząd polski. Cztery dni później, 31 grudnia 1944 roku KRN podejmuje uchwałę o powołaniu Rządu Tymczasowego RP w skladzie:
`E. Osóbka-Morawski - Premier i Minister Spraw Zagranicznych
- Gomułka – pierwszy wicepremier
St. Janusz (SL) – drugi wicepremier
Jeżeli chodzi o przynależność partyjną to w Rządzie przypadło po 5 przedstawicieli PPR, PPS, SL oraz dwóch z SD. Spójrzhy jednak na resorty, którymi kierowały osoby pochodzenia żydowskiego:
St.Radkiewicz (PPR)......................... Bezpieczeństwo publiczne
St.Matuszewski (PPS)....................... Propaganda i Informacja
St.Skrzeszewski (PPR)....................... Oświata
H.Minc................................................ Przemysł
K.Dąbrowski..........................................Skarb
Struktury organizacyjne zabezpieczające interesy Żydów
Na przełomie sierpnia i września miały miejsce w Lublinie ważne dla kraju wydarzenia, o których społeczeństwo polskie nie zostało poinformowane. Ukonstytuował się bowiem w tym czasie Centralny Komitet Żydów w Polsce. W oficjalnie dostępnych materiałach źródłowych podaje się, że Komitet Żydowski w Lublinie, wokół którego rzekomo zaraz po wyzwoleniu zaczęli się skupiać uratowani Żydzi, stał się jakoby później zalążkiem Centralnego Komitetu Żydów w Polsce. Tak twierdzi m. in. Józef Wullf w drugim numerze „Nowych Dróg” z 1948 roku w artykule pt. „Publikacje Żydowskiej Komisj Historycznej”.
Nie wspomina się natomiast nic o Komitecie Organizacyjnym Żydów w Polsce utworzonym przecież siedem miesięcy wcześniej w Moskwie. Sprawa te jest wciąż okryta mgłą tajemnicy, a dlaczego, to tylko można się domyślać. Nasuwa się w związku z tym pytanie: Czy możliwe było, bez udziału i pomocy przybyszy z ZSRR, w dwadzieścia kilka dni po wyzwoleniu Lublina skupić w tym mieście tak dużą grupę Żydów i utworzyć Komitet Lubelski, a później Centralny Komitet Żydów Polsce oraz Komisję Historyczną i na nowo powołać do życia Związek Literatów Żydowskich? Pytanie to pozostawiam bez odpowiedzi.
Interesujące są koncepcje programowe i organizacyjne prezentowane na pierwszym w kraju posiedzeniu Centralnego Komitetu Żydów w Polsce, w którym Emil Sommerstein przewodniczył Biurem Wykonawczym. W skład kierownictwa CKŻP weszli: dr Adolf Berman (brat Józefa), Leo Finkelsztajn, rabin Sztajnberg, Szymon Zachariasz, Mojżesz Brodersan, E. Kaganowski, E. Mark, Rachela Korn, J. Rubinsztajn, M. Melman.
Koncepcje te zakładały utworzenie we wszystkich miastach, siedzibach władz wojewódzkich, Komitetów Żydowskich mających na celu reprezentowanie i stanie na straży interesów środowiska żydowskiego. Komitety te spełniać miały nadrzędną funkcję zarówno nad tymi wszystkimi organizacjami żydowskimi, które już działały w kraju, jak i też na tym, które miały powstać w najbliższej przyszłości.
Warto też wiedzieć, że w każdym z tych Komitetów działały wydziały, które w zależności od potrzeb środowiska zajmowały się rozpracowywaniem określonych spraw, problemów i tematów. Choćby na przykład - „Głos Ludu”, organ KC PPR 18 października 1947 roku podał wiadomość, że z inicjatywy Wydziału Młodzieżowego Centralnego Komitetu Żydów Polskich, przy współudziale Komisji Porozumiewawczej Żydowskich Organizacji Młodzieżowych, podjęto w Warszawie prace przy oczyszczaniu placu, na którym ma stanąć Pomnik Bohaterów Getta.
Również na wspomnianym już posiedzeniu CKŻwP w Lublinie wskazano na potrzebę aktywnego włączenia się Żydów w działalność partii politycznych i organizacji młodzieżowych. Odkreślano, że przede wszystkim uwagę należy koncentrować na PPR, PPS i SD. Chodziło o tak skuteczne oddziaływanie na ogniwa tych partii, by środowisko żydowskie miało z tego określone profity. Spierano się przy tym, czy to oddziaływanie ma być prowadzone z zewnątrz, czy od wewnątrz. W konsekwencji doprowadziło to do powołania komitetów założycielskich następujących partii:
Żydowska Partia Robotnicza „Poalej Syjon Lewica” na czele z A. Bermanem
Żydowska Socjalistyczna Partia Robotniczaj „Poalej Sjon” (SO) na czele z Szulenfreiem
Syjonistyczne Stronnictwo Demokratyczne na czele z E. Sommersteinem
Utworzenie Rządu Jedności Narodowej
Jak więc widać, to środowisko żydowskie dość gruntowanie przygotowywało się do rozwoju i umocnienia „Socjalizmu” w Polsce.
Śledźmy jednak nadal bieg dalszych wydarzeń tak ważnych dla naszego kraju.
W Moskwie w dniach 17 – 21 czerwca 1945 roku dochodzi do porozumienia, na mocy którego utworzony ma być w Polsce Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej z udziałem Stanisława Mikołajczyka reprezentującego tzw. obóz londyński. Porozumienie to należy traktować jako wynik realizacji deklaracji jałtańskiej.
W tej sytuacji 28 czerwca tegoż roku prezydent B. Bierut powołuje wymieniony rząd. Uznały go m.in. Wielka Brytania i USA. Był to poważny krok naprzód na drodze stosunków politycznych w Polsce. Premierem został E. Osóbka-Morawski (PPS), W. Gomułka I-szym wicepremierem I Ministrem Ziem Odzyskanych (od 13.XI.1945), St. Mikołajczyk (SL, PSL) - II wicepremierem i Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych. I tym razem działacze żydowscy nie wypuścili kluczowych resortów ze swoich rąk.
I tak:
J.Sztachelski (miał żonę Żydówkę)….............Aprowizacja i handel
St.Radkiewicz (PPR) …..................................Bezpieczeństwo polityczne
St.Matuszewski ...............................................Informacja i propaganda
St.Tkaczew (PPR) ...........................................Leśnictwo
H.Minc (PPR) …..............................................Przemysł
- Dąbrowski ...................................................Skarb
- Świątkowski (PPS) ….................................Sprawiedliwość
- Jędrychowski (PPR).....................................Żegluga i handel zagraniczny
Utworzenie tego rządu ograniczało wprawdzie pole manewru działaczom żydowskim ale nie na tyle, aby sparaliżować realizację ich dalekosiężnych zamiarów. Dochodzi wprawdzie do spięć i różnicy zdań między E. Osóbką-Morawskim a Stanisławem Mikołajczykiem i pomiędzy ich ludźmi w rządzie w wielu sprawach społeczno-politycznych i gospodarczych, ale CKŻwP nie czuł się na tyle silny, by rozprawiać się z przeciwnikami i dlatego stosuje metody kompromisów, ustępstw i uników. Do rozprawy z Osóbką-Morawskim i Mikołajczykiem trzeba było się dobrze przygotować. Pokonanie Mikołajczyka bez ataku na PSL było niemożliwe. Natomiast odsuniecie Osóbki-Morawskiego było możliwe pod warunkiem znalezienia na jego miejsce właściwego kandydata, którego zaakceptują masy członkowskie PPS.
Awans Cyrankiewicza
Po posiedzeniu Biura Wykonawczego CKŻwP dnia 15.I.1945 roku E. Ochab wysuwa kandydaturę, wówczas 33 letniego, Józefa Cyrankiewicza (właściwie Zimmerman), którego poznał jeszcze przed wojną w Krakowie. Cyrankiewicz był synem rodziny żydowskiej właścicieli aptek i małych zakładów w Krakowie i Tarnowie. Cyrankiewicz nadawał się im jak najbardziej na stanowisko premiera. Był przed wojną znanym działaczem PPS, siedział w obozie oświęcimskim, był zdolnym, inteligentnym i elokwentnym człowiekiem. Miał też i wady - lubił nadmiernie kobiety. Ale znany też był z lojalności wobec środowiska, z którego się wywodził. Kandydatura została zaakceptowana. Do rozmów z nim upoważniono E.Ochaba i Szuldenfreia. W przypadku pozytywnego wyniku rozmów z Cyrankiewiczem w Krakowie zadaniem Szuldenfreia miało być późniejsze podjęcie wszelkich niezbędnych przedsięwzięć organizacyjnych mających na celu odsuniecie od wlać PPS Edwarda Osóbki-Morawskiego i stworzenie Cyrankiewiczowi możliwości objęcia stanowiska po nim. Wynik jest znany. Juz w lipcu 1945 roku Cyrankiewicz zostaje wybrany w czasie XXVI Kongresu PSS na sekretarza generalnego CKW PPS, a od 1947 roku zostaje przewodniczącym PPS.
Przypominam, że większość ówczesnych działaczy żydowskich jest zwolennikami poglądów Trockiego. Przekonani są, że komunizm zwycięży we wszystkich krajach świata. W tym przekonaniu utwierdza ich L. Beria.
Upraszczając dalszy ciąg ich rozumowania można pozwolić sobie na następujące stwierdzenie: skoro wcześniej czy później zwycięży komunizm, to wiadomo, że kolebką tego będzie ZSRR. W rządzie radzieckim już wtedy wiódł prym „ich człowiek” - wicepremier Laurenty Beria. Jeśli tak, to oni, Żydzi, mają dziejową szansę na odegranie w tym wszystkim pierwszoplanowej roli. Trzeba więc w tę „grę”zaangażować silę, spryt, wiedzę i wszystko inne, co tylko temu dobru służyć może. Nie oznacza to, że postawiono wszystko na jedną kartę.
Podwójna gra CKŻwP
Znali oni przecież finał II wojny światowej i ukształtowane po niej realia na mapie świata. Także i w ich głowach rodziły się poważne wątpliwości co do tego, czy tak się stanie jak planują. Postanawiają się na wszelki wypadek zabezpieczyć. W związku z tym z jednej strony głośno popierają ruch syjonistyczny dążący do utworzenia państwa (Izrael) żydowskiego w Palestynie, z drugiej zaś bardzo cicho podjęto, przez bogate koła żydowskie na Zachodzie, próby opanowania wielkiego kapitału.
Wróćmy jednak do krajowych realiów roku 1945, a konkretnie do czerwca tego roku. 4.VI.1945 roku uchwałą Sekretariatu KC PPR powołanio Centralną Komisje Rewizyjną. Jej przewodniczącym został ówczesny serdeczny przyjaciel Jakuba Bermana i Romana Zambrowskiego – Władysław Dworakowski (ur. 1908). Na członków CKR powołano: Edwarda Kaleckiego, Zygmunta Leperta, Jakuba Zylberga, Stefana Żółkiewskiego.
Kierownictwo PPR w 1945 roku
Miesiąc wcześniej, w kwietniu, ukonstytuował się Sekretariat KC PPR:
Władysław Gomułka – sekretarz generalny,
Leon Kasman,
Zenon Kliszko,
Hilary Chełchowski,
Helena Kozłowska,
Roman Zambrowski.
Jeszcze przed I Zjazdem do Sekretariatu dokooptowani zostali:
Aleksander Kowalski
Franciszek Mazur
Edward Ochab
W świetle podanych danych wyraźnie widać, że wpływ i zakres działania ludzi pochodzenia żydowskiego w centralnym kierownictwie PPR stale wzrastał.
Radzę tym, którzy mają dostęp do materiałów z tego Zjazdu, uważne przeczytanie niezwykle ciekawych wystąpień dyskutantów. Nicią przewodnią, choć ledwie dostrzegalną, łączącą prawie wszystkie wystąpienia działaczy pochodzenia żydowskiego jest ich identyfikacja z poglądami Trockiego.
Pomimo to w przyjętych na Zjeździe dokumentach wyraźnie widać zmianę poglądów Gomułki i osób z nim się identyfikujących.
Równie ważne i interesujące są wyniki wyborów do najwyższych władz partii. Członkami Biura Politycznego wybrani zostali:
J.Berman,
B.Bierut,
W.Gomułka,
H.Minc,
St.Radkiewicz,
M.Spychalski,
R.Zambrowski,
A.Zawadzki.
Później, tj. 3 września 1948 roku, na miejsce usuniętego Władysława Gomułki wprowadzono do tego składu Franciszka Jóźwiaka-Witolda
Na zastępców członków Biura Politycznego wybrano:
- Chełchowskiego,
- Kliszkę,
- Kowalskiego,
- Kozłowską,
- Mazura,
- Ochaba,
- Zambrowskiego.
W składzie Sekretariatu zaszły w niedługim czasie po Zjeździe, tj. dnia 3.XI.1945 r., kiedy to zebrał się KC PPR na swym historycznym plenarnym posiedzeniu, poważne zmiany personalne. Zwolniono, lub odsunięto ze składu kilka osób, np. Z. Kliszkę. W tym okresie do Sekretariatu dokooptowano:
Jerzego Albrechta,
Antoniego Alstera,
Władysław Bieńkowskiego,
Władysława Bieńkowskiego,
Stefana Jędrychowskiego.
A więc skład Sekretariatu uzupełniono o osoby bardzo mocno związane z Centralnym Komitetem Żydów w Polsce. Trzeba chyba w tym miejscu wspomnieć, że zaczęto w tym okresie głosić znaną tezę, że miarą oceny każdego komunisty jest jego stosunek do Żydów. Wiele wtedy Polaków i Polek, chcąc szczególnie podkreślić swoje ideowe zaangażowanie, zawierało związki małżeńskie z ludźmi pochodzenia żydowskiego. Może to teraz kogo i śmieszyć, ale taka jest prawda. Dla przykładu podam, że żony Żydówki mieli m.in. W.Gomułka, Z.Kliszko, A.Zawadzki, F.Mazur, W.Dworakowski, W.Bieńkowski, J.Sztachelski, K.Dąbrowski. Być może jest to dziwny zbieg okoliczności, ale może nie?
Aby zamknąć wydarzenia roku 1945 podam też nazwiska nowych kierowników KC PPR awansowanych tegoż roku:
Stanisław Szynkier (do grudnia 1947).…..............Kierownik Wydziału Gospodarczego
Adam Cieślik (do maja 1948)................................Kierownik Wydziału Komunikacyjnego
Alfred Algiersztein (do lipca 1947).......................Z-ca Kierownika Wydziału Komunikacji
Leon Kasman (do lutego 1946)............................ Z-ca Kierownika Wydziału Organizacyjnego
Mateusz Oks (do grudnia 1947)............................Z-ca Kierownika Wydziału Organizacyjnego
Czesław Domagała (do maja 1948).......................Z-ca Kierownika Wydziału Personalnego
Helena Kozłowska (luty-lipiec 1945)....................Kierownik Wydziału Propagandy
Edward Ochab (lipiec 1945 – luty 1946)...............Kierownik Wydziału Propagandy
Roman Werfel (do grudnia 1946)......................... Z-ca Kierownika Wydziału Propagandy
Mieczysław Popiel (do listopada 1947).................Kierownik Wydziału Przemysłu
Julian Kole (do maja 1948)....................................Z-ca Kierownika Wydziału Przemysłu
Teodora Feder (do grudnia 1948)...........................Z-ca Kierownika Wydziału Zagranicznego
Nie można więc mieć wątpliwości komu powierzano kierowanie wydziałami KC. A jakie to mogło przynieść skutki w terenowych ogniwach partii nie trudni sobie wyobrazić.
Również rok 1946 zapowiadał ważne wydarzenia dla przyszłego losu Polski. Chodzi tu przede wszystkim o Referendum Ludowe i rozpoczęcie kampanii wyborczej do Sejmu Ustawodawczego. Na ten temat wiele pisze się w podręcznikach historii, dlatego niżej nawiążę tylko do samych wyników wyborów.
Ludność Polski w 1946 roku.
Dla lepszego zrozumienia dziejących się wtedy i w latach astenicznych zjawisk społecznych, trzeba także poznać ówczesny stan demograficzny kraju. 14 lutego 1946 przeprowadzono spis ludności. Wykazał on tylko 23,7 miliona ludności (przed wojną 35,1 miliona). Spadek liczby ludności wiązał się zarówno ze stratami wojennymi, jak i ze zmianami granic. Wyniósł ten spadek około 11 milionów osób. Wiemy już, że w czasie wojny zginęło około 6,1 miliona osób obywatelstwa polskiego, z tego około 2,7 miliona Żydów. Tak więc Polaków poległo około 3,4 miliona. Szacuje się, że dzięki pomocy Polaków, narażających swe życie, uratowało się około 120 - 140 tysięcy Żydów.
Bezpośrednio op wojnie do Polski zaczęli przybywać repatrianci z ZSRR w liczbie około 1,5 miliona osób, w tym około 350 tysięcy Żydów oraz z państw zachodnich około 500 tysięcy. Ogólna więc liczba ludności żydowskiej zamieszkującej w Polsce do roku 1948 wynosiła około 800 tysięcy. Później, tj. po utworzeniu Izraela (14.V.1948), na apel Światowego Kongresu Żydów część wyemigrowała.
Myślę, że warto wiedzieć, że emigracja Żydów z ZSRR przebiegała niezwykle sprawnie. Utworzono specjalnie w tym celu Komitet Organizacyjny. W Moskwie osobiście odpowiedzialnym za te sprawy był M. Naszkowski, ambasador PRL-u. Natomiast w Warszawie kierownictwo PPR na bieżąco rozwiązywało wszelkie problemy. Natomiast w Warszawie zajmowali się tym Z. Modzelewski – Fiszer, a pomagali ku Roman Granas, Stefan Staszewski, Mateusz Oks i Stefan Kuziński (jedyny w tym składzie Polak).
W Ministerstwie Spraw Zagranicznych utworzono nawet specjale Biuro d.s. Żydowskich. Dyrektorem tego biura został prof. Olgierd Górka, a jego zastępcą K. Szaniawski. Pan Górka był później pierwszym naszym konsulem w Jerozolimie.
Mimo wszystko analizując sprawy demograficzne tamtych lat musimy dojść do wniosku, że w porównaniu do tego co było w 1939 roku ludność Polski uległa ujednoliceniu w sensie narodowościowym.
I Zjazd CKŻ
Trzymajmy się jednak chronologii ważnych dla Polaków wydarzeń politycznych. Jest kwiecień 1946 roku. Do Wałbrzycha zjechali się przedstawiciele różnych organizacji żydowskich na Zjazd Centralnego Komitetu Żydowskiego w Polsce. Jak się później okazało było to szczególnej wagi wydarzenie polityczne. Niestety, społeczeństwo polskie nigdy o tym fakcie nie zostało poinformowane.
Obrady tego Komitetu były bardzo interesujące. Pozwolę sobie jednak nie omawiać ich przebiegu ponieważ końcowe wystąpienie, obecnego na obradach, Jakuba Bermana, członka Biura Politycznego KC PPR, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, było kwintesencją wystąpień, a zwłaszcza dyrektywą do Centralnego i Wojewódzkich Komitetów Żydowskich w Polsce.
Tajna dyrektywa.
Podam obszerne fragmenty tej dyrektywy:
„Żydzi mają wyjątkową okazję do ujęcie w swe ręce całości życia państwowego i roztoczenie nad nim kontroli. Nie należy pchać się na stanowiska reprezentacyjne. W ministerstwach i urzędach tworzyć tzw, „drugi garnitur”.Wytwarzać i szerzyć wśród społeczeństwa polskiego przekonanie, że rządzą wysunięci na czoło Polacy, a Żydzi nie odgrywają w państwie żadnej roli.
W celu urobienia opinii i światopoglądu narodu polskiego w pożądanym dla nas kierunku, w naszym ręku, na pierwszym miejscu, musi się znaleźć propaganda z jej najważniejszymi działami: filmem, radiem. W wojsku należy obsadzić funkcje polityczne, gospodarcze i wywiad. Mocno utwierdzić się w gospodarce narodowej. Przy obsadzaniu Żydami ministerstw na pierwszy plan należy wysuwać resorty: spraw zagranicznych, przemysłu, skarbu, handlu zagranicznego, sprawiedliwości. Z innych instytucji centralnych należy obsadzić zjednoczenia, banki, państwowe centrale handlowe i spółdzielczość. W ramach inicjatywy prywatnej, w okresie przejściowym, otrzymać silną pozycję w handlu.
